featured

Тензии околу динарот на Косово: „Да беше Трамп претседател, можеби САД конечно ќе удреше по Курти“

Стејт департментот бара итно да продолжи дијалогот меѓу Белград и Приштина за динарот. Официјален Вашингтон изрази загриженост поради декретот за ограничување на увозот и употребата на српскиот динар во Косово и повика на деескалација на тензиите. Специјалниот пратеник на ЕУ, Мирослав Лајчак соопшти дека разговорите во Брисел ќе бидат продолжени идната недела. Ги повика лидерите на двете страни да се позанимаваат со договорот. Белград и Приштина до петок треба да достават предлози за решавање на проблемот со динарот.

Дел од српските аналитичари со кои поразговара „Локално“ сметаат дека „косовскиот премиер Албин Курти фантазира да стане балканскиот мал Зеленски“. Според независниот новинар и аналитичар Милутин Миша Илиќ, целиот негов политички ангажман е обележан со конфликти и нетрпеливост на неговите сонародници кои не се радикални како него, а особено е конфликтен кон припадниците на другите народи во Косово и во регионот.

Милутин Миша Илиќ

-Постојано ги гледа Русите како маршираат на Балканот и упорно го убедува НАТО дека тој ќе биде важен фактор во таквото сценарио, а всушност, не е во интерес на Американците да отворат каков било фронт на Балканот, барем додека траат војните во Украина и на Блискиот Исток. Тој би сакал да биде „во право“ и да ја испровоцира Србија на воена реакција, надевајќи се на помош од НАТО алијансата, тврди Илиќ.

Аналитичарот смета дека Курти ја игнорира реалноста дека НАТО „во моментов е безнадежно инфериорен“.

-Во Авганистан, пред хаотичното повлекување, на своите „сојузници“ им обезбедија и финансиска обука и „митско оружје“, во реалноста копје веќе е користено на украинското бојно поле, а исто така припаѓа на митовите. Србите имаат добри односи со Русите и веројатно лесно можат да ги добијат своите решенија за сите западни оружја на „судниот ден“ што неуспешно продефилираа во украинските контраофанзиви. Американците се однесуваат во Палестина и Косово исто како што се однесуваа за време на заштитената зона на ОН на Српска Краина, истакнува соговорникот.

Илиќ објаснува дека истото и денеска се „преговара“ за Појасот Газа и за Косово.

-Градоначалниците во општините со српско мнозинство, динарот како валута, ископувањето српски гробишта, спроведувањето на одлуката за „враќање на земјиштето на манастирот Дечани… се само дел од тактиката на западните колонијални хегемонисти во воспоставувањето на поредок кој требаше да се состои од нивните слуги и робови. Со тоа што слугите се среќни што имаат некоја привилегија во споредба со робовите, порача аналитичарот и независен новинар.

За белградскиот политички аналитичар Драгомир Анѓелковиќ, укинувањето на динарот има повеќе димензии. Според него, се додека функционира динарот, тоа е потврда дека е жива резолуцијата 1244, која Косово го третира како дел од Србија.

-Валутата е еден од симболите на суверенитет. Бидејќи Косово одлучи еврото да е нејзината валута, иако тоа не е оригиналната косовска монетарна единица, укинувањето на динарот е уште еден чекор во негирање на секое присуство на Србија на Косово и Метохија. Дотолку повеќе што ова е речиси последната нејзина официјална „трага“ на територијата на споменатата српска покраина. Второ, укинувањето на трансакциите за динарот и директните плаќања им го отежнува животот на Србите во Косово, кои најмногу зависат од приходите од српскиот буџет. Доколку Белград прифати еден од косовските предлози за трансфер и конверзија на парите, би потврдил дека ја прифаќа лажната косовска државност и Србите би биле доведени во ситуација Приштина секогаш да може да врши економски притисок врз нив, со привремено прекинување или попречување на протокот на средства од Србија. Сега барем можат да ја поминат административната линија и да си ги земат парите, ако тоа се дефинира ново „институционално“ решение, тоа веќе не би било возможно во случај на финансиска блокада. Трето, влева дополнителен страв кај српскиот народ и поттикнува емиграција. Луѓето мислат дека ако сега се стопираат платежните трансакции поврзани со финансирањето од српскиот буџет, тогаш работата на преостанатите српски институции, како што се болниците, училиштата, градинките, универзитетот, ќе биде суспендирани, што би ги задржало Србите на Косово и Метохија некое време без важни јавни услуги. Покрај тоа, повеќето Срби потенцијално би можеле да останат без вработување. Накратко, истиснувањето на динарите од приштинските привремени институции (кои се претставуваат како државна власт) им задава тежок удар на Србите во Косово. Треба да се има на ум дека тоа не се случи само – тоа е последица на себичната политика на Вучиќ која излезе од контрола. Долго време правеше големи отстапки на Косово за да ја купи милоста на Западот за автократското и криминализирано владеење на остатокот од Србија, со што ги урна сите српски одбранбени позиции. Сега засилениот Курти го одзема она што Вучиќ претходно не го договорил со Брисел и Вашингтон, а тој не знае што да прави, анализира Анѓелковиќ во разговор за „Локално“.

Драгомир Анѓелковиќ

Тврди дека Косово не е велесила и ако САД сакаше, ќе најдеше начин да ја скроти Приштина. Сепак, според Анѓелковиќ, САД не сакаат да одат предалеку.

-Тамошните власти често мислат дека Курти се однесува премногу агресивно, поточно пребрзо се движи кон она што Американците сметаат дека треба да се случи подоцна за да се зачува некаков кредибилитет на нивниот клиент во Србија, Александар Вучиќ. Повторно, Вашингтон не може отворено да го ускрати правото на Косово да прави што сака, бидејќи САД ја признаа неговата лажна независност. Покрај тоа, тие беа нејзиниот клучен спонзор. Во такви околности, со оглед на тоа што се работи за американски и НАТО сојуз, рацете на Вашингтон се донекаде врзани. Преземајќи поголема акција против Приштина, американскиот естаблишмент ќе го негира она што го направи во минатото. Да беше претседател Трамп, кому не му е грижа до континуитетот на поранешната администрација на Клинтон, можеби Америка конечно ќе удреше по Курти. Случајно, да беше некој друг помал ентитет, макар и вистинска држава која не е поврзана со Америка со конкретни врски како Косово, САД ќе дејствуваа многу поенергично и ќе вршеа многу поголем притисок поради пркосот на локалните власти. Но, Косово, како што велат многумина во САД, е специфичен случај, објаснува српскиот аналитичар.

Анѓелковиќ оценува дека ЗСО во моментов не би ги решил проблемите со динарот. Вели дека Приштина наметна, во таен или јавен договор со Вучиќ, или дури во некои случаи и без тоа, сè што сакаше.

-Значи, сега, ако се формира ЗСО, тоа би била проста релативно безначајна автономија на Србите во рамките на т.н. независно Косово, а автономните единици немаат свои валути, ниту пак смеат да користат пари од други држави без дозвола на централните власти, наведува соговорникот.

Додава дека Америка игра онака како што тоа го прави на Косово поради нејзините национални интереси, како и калкулациите на моментално владејачката политичка структура, кои во голема мера произлегоа од политиката на Белата куќа која доведе до агресија врз Србија и окупација на споменатиот дел од неа.

-САД ќе продолжат да развиваат лажна државност и нејзините креации, вклучително и во воената и воено-политичката сфера, заклучува Анѓелковиќ.

Специјалниот пратеник на ЕУ за дијалог меѓу Белград и Приштина, Мирослав Лајчак, денеска посочи дека со главните преговарачи Бесник Бисљими и Петар Петковиќ разговарал за тоа како да се подобри имплементацијата на Договорот за патот кон нормализација, како и други прашања поврзани со дијалогот. , вклучително и влијанието на одлуката на Централната банка на Косово врз готовинскиот бизнис кај косовските Срби и посочи дека на следниот состанок во Брисел очекува партиите да излезат со конкретни предлози.

Лајчак на Фејсбук соопшти дека имал напорен почеток на неделата.

-Каков напорен почеток на неделата во Брисел! Вчера бев домаќин на двајцата главни преговарачи на Косово и Србија. Беше важно да се утврдат некои факти и се договоривме да продолжиме со нашата дискусија за ова прашање следниот понеделник во Брисел врз основа на конкретни и реални предлози кои се очекуваат претходно ќе бидат доставени од страните. Воедно, средбата покажа дека имплементацијата на Договорот за нормализацијата и дополнителните начини за негово официјализирање ќе бидат решени на највисоко ниво на лидерската средба под покровителство на дијалогот, извести Лајчак.

Н.П.