Со цел да се воспостават нови правила за застапеноста на заедниците во државните институции, Владата го усвои предлог-законот за правична и соодветна застапеност. Од Владата истакнуваат дека целта е да се елиминираат нејаснотиите и злоупотребите што го следеа претходниот систем, како и да се изгради професионална и транспарентна администрација.
-Уставниот принцип на правична и соодветна застапеност се издигнува на ниво на законска материја и како таков станува обврзувачки за сите државни институции, изјави Беким Сали, заменик-претседател на Влада.
По одлуката на Уставниот суд за укинување на балансерот, стана уште појасно дека државата не може повеќе да продолжи со делумни решенија или привремени механизми.
-Закон кој ќе обезбеди правична застапеност, но во исто време ќе води сметка и за квалитетот, нешто што досега можеби не беше ставено во фокусот, изјави премиерот Мицкоски.
Сепак, законот предизвика силни политички реакции, особено од албанската опозиција ДУИ и АА – Таравари, кои најавуваат дека нема да го поддржат во Собранието. Опозицијата го оцени предлог-законот како „удар врз етничката еднаквост“, сметајќи дека тој ризикува да ги демонтира постојните механизми за застапеност.
-Ова воопшто не е реформски закон, туку вистински проект за демонтажа на еднаквоста. Отстранувањето на етничките квоти, отсуството на етничка идентификација при вработување и унапредување, како и недостатокот на казнени механизми, ја претвораат оваа иницијатива во инструмент на институционализирана дискриминација, велат од Алијанса за Албанците криво Арбен Таравари.
Новиот закон предвидува Координативно тело кое ќе ја следи застапеноста, но албанските партии велат дека нема обврзувачки мерки за институциите кои не ја почитуваат застапеноста.
-Она што создава најмногу дилеми е што овој закон нема ниту една санкциска одредба за институциите кои ќе го спроведуваат и кои нема да успеат да обезбедат правична и соодветна застапеност. Со еден збор, според мене, овој закон, како што го прочитав, е како да кажеме – да ги унапредиме правниците, но да не им дозволиме на луѓето да покажат дека се правници, изјави Арта Биљали Зендели, потпретседателка на ДУИ.
Од Владата нагласуваат дека овој механизам е суштински за да се спречат злоупотреби и да се зголеми довербата на граѓаните во јавните институции. Законот доаѓа како замена за досегашниот механизам познат како „балансер“, кој беше укинат од Уставниот суд во 2024 година.