Реткото навлегување на арктички воздух кон крајот на април донесе драстичен пад на температурите низ источна и југоисточна Европа, пишува метеоролошката служба Severe Weather Europe.
Што предизвикува ненадејна промена на времето?
Навлегувањето на студен воздух кон југ се должи на доцното слабеење на поларниот вртлог, што ѝ овозможи на арктичката маса да го заобиколи вообичаениот западен тек. Клучна улога во ова игра силната Омега Блокада, област со висок притисок над Северниот Атлантик и Гренланд која делува како брана и го пренасочува студениот воздух директно кон Европа. Оваа блокада, која ќе трае до почетокот на мај, е формирана и поради промените во Пацификот, каде што преминот од фазата Ла Ниња фаворизира формирање на проток на воздух север-југ над Европа.
Студениот бран што се спушта од Арктикот ќе донесе температури од 10 до 15 степени пониски од просекот за ова време од годината, што претставува сериозна закана за земјоделството, пишува SWE. Лозјата и овоштарниците се особено изложени на ризик, бидејќи тие веќе се во чувствителна фаза на цветање поради претходните високи температури.
Топлото време на почетокот на април, со температури што достигнуваат над 25°C, го поттикна предвремениот раст на вегетацијата, што го прави враќањето на утринските мразови многу поопасно отколку во текот на зимата.
Арктичкиот студ ги погодува источна и северна Европа
Временските модели веќе почнаа да се менуваат овој викенд со зајакнување на антициклонот над Атлантикот и Западна Европа кон Гренланд. Длабок циклон се развива над Балтикот, кој ќе донесе снег и ниски температури. Многу ладна воздушна маса веќе стигна до источна Европа во понеделник вечерта, а температурите ќе бидат од 8 до 12°C под просекот за крајот на април.
Најстуден воздух и потенцијално штетен утрински мраз се прогнозираат за поголемиот дел од Полска, Белорусија, западна Украина, северна Словачка и северозападна Русија, иако ќе остане ветровито. Циклонот над Балтикот ќе донесе и значителни снежни врнежи во северозападна Русија, каде што може да падне до 50 сантиметри снег. Малку снег се очекува и во Естонија и јужна Финска, додека северна Норвешка ќе има снежни врнежи до средината на неделата.
Студен бран ќе го достигне Балканот кон средината на неделата
До средината на неделата, антициклонот над Северниот Атлантик дополнително ќе се зајакне и ќе се прошири сè до Гренланд, што ќе го турка студениот воздух подалеку на југ, кон Централна Европа и Балканскиот Полуостров. Температурната аномалија ќе биде изразена, со вредности до 12°C под нормалата во многу земји од Источна Европа. Постепеното заладување во среда ќе влијае и на делови од Централна Европа, вклучувајќи го и Балканот.
Во исто време, Западна Европа и западниот Медитеран ќе останат под влијание на потопла воздушна маса, со што ќе се создаде остар температурен контраст низ централниот дел од континентот.
Во четврток и петок наутро, температурите во источна Германија, Чешка, Словачка, Полска и Австрија би можеле да се движат околу замрзнувањето, со можни штетни доцни мразови во долините. Овој диполен модел – топло на запад и студено на исток – ќе продолжи до крајот на април и почетокот на мај.
Почеток на мај
До петок, 1 мај, силен антициклон над Атлантикот ќе се организира во класична блокада на Омега. Додека топлината ќе се задржи над Западна Европа, студот ќе се интензивира над Балканот и регионот на Црното Море, каде што ќе се приближи длабок циклон. Температурите ќе бидат од 10 до 15°C под просекот, што е исклучително ретко и екстремно за почетокот на мај.
Таквата силна температурна аномалија сигурно ќе резултира со многу студени утра во петок и сабота, при што температурите веројатно ќе паднат неколку степени под нулата. Ова е особено критично поради ризикот од мраз во лозјата низ повеќето земји на Балканскиот Полуостров, каде што штетите би можеле да бидат значителни, па дури и катастрофални.