БРИСЕЛ — НАТО остана надвор од војната меѓу САД и Израел во Иран, но конфликтот сепак откри пукнатини во одбраната на алијансата што би ја довело до тешкотии ако Русија нападне.
„Војните во Украина и Блискиот Исток не се одвоени феномени; има многу што да се научи од двете размислувајќи за војните на утрешнината“, рече генералот Доминик Тардиф, заменик-началник на воздухопловните сили на Франција.
„Овие комбинирани лекции треба да нè доведат до подобро разбирање за тоа како да се насочи развојот на капацитетите“.
Европските воени претставници предупредија дека Москва би можела да биде во позиција да нападне членка на алијансата до 2029 година, истакнувајќи ја итната потреба од борбена подготвеност и политичка кохезија низ целиот алијанса.
1. Недостиг од муниција
Војната во Иран го фрли недостигот од муниција на НАТО во остра фаза. САД потрошија околу половина од вкупниот инвентар на критични ракети за воздушна одбрана „Патриот“, додека француските претставници предупредија дека залихите на нивните ракети „Астер“ и „Мика“ се намалуваат уште во првите две недели од војната. Компаниите за одбрана како „Рајнметал“ и „МБДА“ исто така посочија на зголемената побарувачка и претстојни недостатоци.
Доколку САД продолжат да го насочуваат своето внимание кон Индо-Пацификот, „ќе има значителни средства отстранети“ од Европа, рече еден висок дипломат на НАТО. „Имаме премалку од овие средства“.
Со оглед на тоа што Москва произведува „6.000 до 7.000“ еднонасочни дронови за напад месечно, сојузниците на НАТО ќе останат без висококвалитетни ракети за воздушна одбрана во рок од „недели“, рече Џастин Бронк, виш истражувач во Кралскиот институт за обединети служби. Тоа создава „итна потреба за попристапни пресретнувачи воздух-воздух“, додаде тој, тврдејќи дека НАТО треба да се фокусира на поевтини алтернативи на „Патриот“, како што е ракетата AGR-20 со ласерско водење – и да изгради пасивна одбрана како зацврстени бетонски засолништа за авиони.
Недостатокот на муниција на алијансата сега ќе биде во голема мера тема на самитот на лидерите на НАТО во јули, според едно лице запознаено со ова прашање.
2. Воздушна инфериорност
Способноста на Иран да продолжи да ги напаѓа соседните земји од Персискиот Залив со над 5.000 ракети и беспилотни летала и покрај воздушната кампања на САД покажува „јасни граници на очекувањето дека можете да бомбардирате земја до потчинување“ со конвенционални авиони, рече Питер Веземан, виш истражувач во Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот. Како одговор, НАТО мора да ја преиспита воздушната доминација и да бара креативни решенија за да ја одврати Русија, како што се инвестиции во турбополнење на оружје за прецизни напади со долг дострел, способни да ги таргетираат производствените објекти за беспилотни летала во Москва и воените локалитети длабоко во земјата, рече Бронк.
„Ако можеме да добиеме воздушна супериорност над спорната област, тогаш дури и Европа сама би можела да ги уништи руските сили на терен“, рече тој, предлагајќи зголемување на купувањата на американски ракети AGM-88G, со дострел до 300 километри.
Војната во Иран веќе предизвика нови дискусии во рамките на НАТО за потребата од поголеми капацитети за длабоки удари, рекоа двајцата дипломати на алијансата, бидејќи разговорите за следниот четиригодишен циклус на планирање на одбраната на организацијата започнуваат оваа година.
3. Недоволно моќни морнарици
Ограниченото распоредување на Европа за да им помогне на сојузниците од Заливот, исто така, го илустрираше огромниот недостаток на инвестиции во морнариците на НАТО. Најјасен пример е Велика Британија. Откако беа потребни три недели за да го распореди својот разорувач HMS Dragon кон Медитеранот, бродот беше вратен во пристаништето поради технички проблем.
Тоа не е изненадувачки. Шефот на британската морнарица, генерал Гвин Џенкинс, минатиот месец призна дека Кралската морнарица не е подготвена за војна, тврдејќи дека и другите сојузници заостануваат. Канадскиот премиер Марк Карни претходно рече дека помалку од половина од флотата на неговата земја е оперативна.
„Од 2022 година, се фокусираме многу повеќе на копнените сили… а сега одеднаш забележуваме дека достапноста на флотата низ НАТО е навистина доста слаба“, рече Ед Арнолд, поранешен функционер на НАТО.
„Во секој конфликт со Москва, морнариците ќе бидат од суштинско значење во ловот на подморници во близина на северниот руски полуостров Кола и неутрализирањето на бродови опремени со крстосувачки ракети Калибр со долг дострел“, рече Сидарт Каушал, експерт за поморска безбедност во RUSI.
НАТО, исто така, мора да ги подобри заедничките капацитети за одржување на бродови, рече тој, како и да се справи со недостигот на персонал и да инвестира во флексибилни бродови што можат да се прилагодат на различни мисии – инспирирани од програмата за мултифункционални бродови за поддршка на Холандија.
4. Трајно неединство
Војната, исто така, го прошири јазот во НАТО – при што Европа ги игнорира барањата на американскиот претседател Доналд Трамп за воена поддршка, поттикнувајќи го Вашингтон да изработи опции за одмазда. Тоа предизвикува нова загриженост во алијансата, рекоа двајцата дипломати на НАТО. Во меѓувреме, Трамп продолжи да го напаѓа НАТО, постојано нарекувајќи го „хартиен тигар“.
Ризикот по Иран, додаде Арнолд, е дека претседателот може да каже „Овој пат нема да се вклучиме““ или да се обврзе само на ограничено распоредување ако Москва изврши инвазија.
Како одговор, европските престолнини мора да го усвојат истиот „трансакциски пристап“ како Трамп, рече Андерс Фог Расмусен, поранешен генерален секретар на НАТО. Тие треба јасно да ја поврзат својата поддршка за повторно отворање на Ормускиот теснец со посветеноста на Вашингтон кон НАТО.
Тој, исто така, предупреди да не се продолжува со додворувањето на Трамп, што е клучен елемент во пристапот на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, кон претседателот на САД. „Времето за ласкање заврши“, рече Расмусен.
5. Украина е важна
Во рок од неколку дена од почетокот на војната во Иран, Украина ги испрати своите експерти за беспилотни летала, добро упатени во користењето домашни пресретнувачи за соборување на ирански беспилотни летала од типот Шахед што ги користи Русија, за да им помогнат на земјите низ Блискиот Исток. Киев на крајот потпиша децениски одбранбени партнерства со земјите од Заливот. (Политико)