Швајцарија соопшти дека разговорите на САД со иранските преговарачи за договор за прекин на конфликтот на Блискиот Исток нема да се одржат во петок, додека потпретседателот Џ.Д. Венс се откажа од плановите за патување таму, поттикнувајќи ја неизвесноста дали може да се најде трајно примирје.
„Логистиката на овие преговори никогаш не била едноставна или предвидлива“, изјави портпаролот на Белата куќа во четвртокот.
Венс и американската делегација беа подготвени да заминат на разговорите, закажани за швајцарското планинско одморалиште Бургеншток, штом беа финализирани плановите.
Во соопштението на швајцарското Министерство за надворешни работи се вели дека разговорите се одложени. Швајцарија останува подготвена да ги олесни овие разговори и дека релевантните подготвителни работи во Бургеншток продолжуваат, се додава во соопштението.
Откажувањето на разговорите дојде откако Израел и Хезболах ги разменија своите најнасилни напади откако беше воспоставено примирјето.
Хезболах ги таргетираше израелските сили во близина на градот Набатија, јужен Либан, со неколку ракетни напади доцна во четвртокот, по повременото израелско гранатирање во текот на денот. Израел одговори со бран воздушни напади врз градот и околните градови врз, како што рече, цели на Хезболах, оставајќи најмалку 18 мртви и 33 ранети, според либанското министерство за здравство.
Хезболах во петокот соопшти дека неговите борци уништиле три израелски тенкови на југот од земјата и дека судирите се „во тек“. Израел не потврди дека неговите тенкови биле погодени. Но соопшти дека загинале четворица војници војници, вклучително и командантот на тенковскиот баталјон.
Реагирајќи на веста за убиството на четворицата војници во јужен Либан, израелскиот екстремно десничарски министер за национална безбедност, Итамар Бен-Гвир, рече дека „целиот Либан мора да гори“.
Во најновата од серијата запалувачки изјави, Бен-Гвир рече дека му рекол на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху дека „за секоја солза на израелска мајка, илјада либански мајки мора да липаат“.
Во изјава на социјалните медиуми, тој рече: „Со сето должно почитување кон Американците, Израел мора јасно да му стави до знаење на целиот свет дека крвта на нашите синови и безбедноста на нашите граѓани не се предмет на пазарење. Целиот Либан мора да гори“.
Бен-Гвир има долга историја на провокативни коментари и дејствија, особено против Арапите. Тој предизвика дипломатски бес минатиот месец откако сподели снимки од израелските безбедносни сили кои злоупотребуваат меѓународни активисти.
Откажувањето на разговорите меѓу Иран и САД во петокот дојде толку ненадејно, што персоналот на Венс и мала група новинари дури се собраа во базата Ендрус надвор од Вашингтон во исчекување на патувањето. Десетици претставници на Белата куќа, претставници на претходницата и медиуми веќе беа во Швајцарија за да се подготват за очекуваното пристигнување на Венс.
Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Моџтаба Хамнеи, во четвртокот изјави дека го одобрил Меморандумот за разбирање и покрај резервите, додека во исто време, САД официјално ја укинаа блокадата на иранските пристаништа.
Но, пред да бидат откажани разговорите, полуофицијалната иранска новинска агенција Тасним соопшти дека иранските преговарачи треба да видат знаци на спроведување на привремениот договор од САД пред да започнат следните рунди мировни преговори и дека нема потврда дека нивната делегација ќе отпатува во Женева.
Откажувањето на разговорите дојде по извештајот од Ал-Мајадин, мрежа на арапски јазик која е политички поврзана со либанската вооружена група Хезболах, поддржана од Иран, во кој се вели дека Техеран го одложува испраќањето на својата делегација во Швајцарија поради тековната воена кампања на Израел во Либан.
Израел, кој не беше вклучен во мировните преговори и се дистанцира од договорот меѓу САД и Иран, продолжи со своите борби во Либан и започна нови воздушни напади рано наутро во петокот, обвинувајќи го Хезболах за кршење на прекинот на огнот, обвинување што вооружената група ги насочи кон Израел.
Хезболах го вовлече Либан во војната на Блискиот Исток во март со напаѓање на Израел, во она што го нарече одмазда за убиството на врховниот лидер на Иран од страна на САД и Израел. Последователната израелска инвазија на јужен Либан и кампањата за бомбардирање оставија повеќе од 3.900 мртви во Либан. Хезболах уби најмалку 32 израелски војници во Либан и 3 израелски цивили.
Немаше непосреден одговор од Иран за откажувањето на средбата, кој изјави дека е подготвен да започне технички разговори откако договорот од 14 точки во среда го продолжи кревкиот прекин на огнот за најмалку 60 дена.
Преговарачите на Иран прво требаше да видат знаци дека САД го спроведуваат привремениот договор, а немаше потврда дека нивната делегација ќе отпатува во Швајцарија, соопшти полуофицијалната новинска агенција Тасним пред објавата на САД во четвртокот.
Американските претставници, исто така, изјавија дека ќе одржат формална церемонија на потпишување на договорот во Швајцарија, но иранското министерство за надворешни работи фрли сомнеж врз планот, нарекувајќи го непотребен откако претседателите на двете земји го потпишаа договорот.
Израел, изоставен од мировните преговори, се дистанцира од договорот меѓу САД и Иран и продолжи да се бори против Хезболах, што покренува прашања за тоа дали договорот ќе се одржи.
Во Вашингтон, некои од републиканските сојузници на американскиот претседател Доналд Трамп во Конгресот се запрашаа дали тој отстапил премногу за да го заврши конфликтот, непопуларен кај повеќето Американци во пресрет на среднорочните избори во ноември.
Во март, Трамп се заколна дека ќе ја заврши војната само со „БЕЗУСЛОВНО ПРЕДАВАЊЕ“ на Иран.
Но, меморандумот потпишан со Иран, наместо тоа, обезбедува олеснување од економските санкции, одмрзнува средства во вредност од десетици милијарди долари и веднаш дава дозвола од САД за извоз на нафта.
Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Моџтаба Хамнеи, рече дека Трамп го потпишал договорот „од очај“ и сигнализираше дека приближувањето кон разговорите за нуклеарната програма на Иран, меѓу наведените причини на Трамп за започнување на војната, нема да биде лесно.
„Доколку американската страна сака премногу да бара, ние нема да го прифатиме тоа“, рече тој во порака.
60 дена да се договорат за статусот на нуклеарната програма на Иран, освен ако не се договори продолжување, и да се воспостави фонд за реконструкција од 300 милијарди долари за Иран и други финансиски стимулации.
Ванс рече дека Вашингтон, исто така, ќе се обиде да ги ограничи ракетите со долг дострел на Иран.
Растечките трошоци за војната, исто така, го привлекоа вниманието, бидејќи Министерството за одбрана на САД им кажа на пратениците дека му се потребни 80 милијарди долари за да ги покрие трошоците и некои неповрзани сметки, објави „Волстрит џорнал“.
Францускиот министер за надворешни работи, Жан-Ноел Баро, го повика Израел да го почитува договорот меѓу САД и Иран за завршување на војната на Блискиот Исток, додека израелската војска продолжува да го бомбардира јужен Либан.
„Овој договор предвидува прекин на непријателствата. Израелската влада мора да го почитува, а САД мора да извршат секаков потребен притисок врз израелската влада“, изјави тој за францускиот новински канал Франсинфо. (Според агенциите)