Свеченото одбележување на 35-годишнината од словенечката независност, кое кулминираше со државна прослава на Плоштадот на Републиката во Љубљана, падна во втор план поради однесувањето на дел од публиката кој беше оценет како недостоен за таков настан, пишува „Дело“.
Имено, словенечката претседателка Наташа Пирц-Мусар беше исвиркана на средина од говорот, до тој степен што мораше да го прекине своjот говор и јавно да се обрати до толпата од говорницата за да може да го заврши своето обраќање.
„Ве молам, дозволете ми да завршам“, рече Пирц-Мусар во еден момент.
Свиркањата и неодобрувањето од публиката следеа откако Пирц-Мусар отстапи од церемонијалниот тон и изнесе остра, критичка анализа на состојбата во словенечкото општество и политика.
Претседателката ги детектира најголемите проблеми во земјата, нагласувајќи дека одмаздољубивоста и обезвреднувањето на државните институции станале целосно прифатливи меѓу политичарите од двата блока.
Таа, исто така, предупреди на атмосферата на страв што се повторува од влада до влада во јавната администрација, образованието, науката и медиумите, бидејќи клучен критериум за локалните лидери премногу често станува политичката припадност наместо стручноста.
Во продолжението на својот говор, Пирц-Мусар решително ја осуди постојаната борба за влијание врз јавните медиуми, обидите за замолчување на откритијата на новинарите за корупција и најавените владини мерки против невладините организации и граѓанското општество.
Според неа, ваквите потези опасно потсетуваат на старите методи на контрола и влијание на кои Словенија решително им кажа „не“ пред 35 години. Таа, исто така, ги критикуваше популистичките ветувања за намалување на даноците, истакнувајќи дека таквата политика е нечесна бидејќи не може да има социјална држава, стабилно здравство и образование ако не се каже јавно од кои извори ќе се финансира сето ова.
Остатокот од церемонијалната програма се одржа во знакот на обраќањето на премиерот Јанез Јанша. Јанша, исто така, доби неколку исвиркувања од спротивниот табор за време на својот говор, но и многу аплауз.
Тој истакна дека БДП на Словенија се зголемил шесткратно во последните 35 години, првенствено поради отпорната економија, локалната самоуправа и семејството како основа на општеството, додека ја осуди прекумерната централизација и бирократизацијата како главни пречки за развој.
Премиерот рече дека различните мислења и политички ставови се сосема нормални за демократијата, но дека во клучните моменти нацијата мора да стои заедно. Тој, исто така, предложи следната година на Плоштадот на Републиката да се подигне споменик со историските зборови на Јоже Пучник дека Словенија е независна и суверена држава, додавајќи дека општеството има долг кон своите предци кој ќе биде отплатен само кога ќе се врати правото на сеќавање и кога сите мртви ќе бидат погребани.
Пред главната прослава, претседателката Пирц-Мусар беше домаќин на членови на семејствата на припадниците на Територијалната одбрана, Министерството за внатрешни работи и цивилните жртви од војната во 1991 година во претседателската палата.
Таа изрази длабока почит и благодарност за нивните храбри и саможртвувани дела кои се трајно запишани во словенечката свест, заклучувајќи дека заедничка должност на сите генерации е да го зачуваат споменот на овие исклучителни луѓе кои овозможија создавање слободна и суверена држава, заклучува „Дело“.