Голем број луѓе се собраа во саботата на протест во центарот на Белград барајќи отстранување на билбордот на владејачката Српска напредна партија (СНС) „Србија победува“, кој ги загрозува гнездата на законски заштитените ретки птици преселници – бели орли (сискини).
СНС го постави билбордот како одговор на кампањата на студентското движење „Студентите победуваат“, кое, по месеци антивладини протести, предизвикани од смртта на 16 лица при уривањето на настрешница на железничката станица во Нови Сад на 1 ноември 2024 година, бара одговорност од владата и распишување предвремени парламентарни избори.
Денешниот протест го свикаа студентите на Факултетот за биологија на Универзитетот во Белград и здруженијата за заштита на птиците, кои рекоа дека поставувањето на голем билборд на палатата Албанија во центарот на Белград ја загрозува популацијата на белоопашестите орли (Tachymarptis melba), птица преселница чија најголема колонија се наоѓа на таа зграда.
Белоопашестиот орел во Србија има статус на ранлив вид кој се соочува со висок ризик од истребување во дивината. Поставувањето на рекламниот екран им оневозможува на возрасните единки пристап до гнездата и хранење на своите млади, што директно го загрозува опстанокот на популацијата на орли во главниот град, предупредија студентите.
Српскиот министер за финансии Синиша Мали (СНС) претходно денес изјави дека не знае кој го поставил големиот билборд на зградата, но најави дека тој ќе биде отстранет во текот на денот, што не се случило до почетокот на протестот околу 14 часот.
Првите барања за отстранување на платното, кое се простира на неколку стотици квадратни метри, се појавија на социјалните мрежи во петокот, а опозициското Движење за промени поднесе и кривична пријава против оние кои се одговорни за нарачување и овозможување на поставувањето на платното со натпис „Србија победува“.
Активистите од движењето денес се обидоа да го искинат платното од фасадата на зградата за да им дозволат на орлите да летаат до своите гнезда и да ги хранат своите пилиња.
Во меѓувреме, во саботата попладне, српското Министерство за заштита на животната средина објави дека експерти од Институтот за заштита на природата се ангажирани во „итно организирана операција за грижа и хранење на пилињата на белоопашести орли“ во зградата на Албанија.
Министерката Сара Павков во соопштението изјави дека пилињата белоопашести орли се „во сигурни раце на експерти“ и дека „е во тек операција за грижа и хранење на нив“. Птиците „се згрижени“, рече таа, додавајќи дека платното што го блокирало пристапот на бувовите до гнездата „ќе биде преместено на друга локација што е можно поскоро“. Неколку полицајци беа распоредени на влезот во зградата на Албанија, а за време на протестот пристигна и засилување, но полицијата не интервенираше.
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, по повод протестот на граѓаните пред Палатата на Албанија изјави дека биле ангажирани алпинисти и дека е договорено платното да се симне во 19 часот.
„Не станува збор за заштита на птиците, туку транспарентот им пречи“, рече Вучиќ во телефонски разговор за „Информер“, додавајќи дека тој и многу функционери на Српската напредна партија (СНС) се во просториите на партијата и работат важна работа, и дека ги има повеќе отколку пред Палатата на Албанија, каде што „имало најмногу 436“.
Вучиќ рече дека за прв пат слушнал дека некои птици живеат во Палатата на Албанија, бидејќи членовите на Општинскиот комитет на СНС Стари Град кои го поставиле транспарентот не знаеле.
„Никој немаше лоши намери, но штом дознавме дека има некои птици, иако знам дека ниедна птица не е важна за овие бандити, испративме тим луѓе да помогнат, тие ги нахранија птиците и се грижеа за нив. Што се однесува до симнувањето на транспарентот, воопшто не е лесна работа, ангажиравме алпинисти и беше договорено дека треба да се симне во 19 часот“, рече Вучиќ.