6
Косовското Министерство за одбрана соопшти дека нема информации за производството, лиценцирањето и тестирањето на косовскиот борбен дрон „Skifteri K1“ (од skifter, на албански збор за „сокол“), објави косовскиот весник „Коха Диторе“.
Успешното тестирање на борбениот дрон произведен во Косово беше објавено во недела, 18 јануари, од Ридван Алиу од образовната институција „Академија за идни умови“, за кого „Коха Диторе“ наведува дека е добро познат производител на косовски дронови.
„Косово е подготвено да изврши воздушни напади на растојание од над 1.000 километри“, напиша Алиу на својот Фејсбук профил и објави снимки од тестирањето на дронот.
Мухамет Аирулаху, градител и сопственик на една од двете компании вклучени во производството на дронови во Косово – Miga Skyshield – вчера потврди за весникот дека „Skifteri K1“ е тестиран и дека има способност да погодува цели на растојание од 1.000 км, објави изданието.
Сепак, тој додаде дека од безбедносни причини не дал детали за локацијата каде што се извршени тестовите.
Во одговор испратен до косовскиот весник, косовското Министерство за одбрана соопшти дека не може да ги потврди тврдењата на Ридван Алиу и Мухамет Аирулаху дека камиказе дронот е тестиран и дека може да погодува цели на такво растојание.
Лансирањето на дронот, кој има дострел до 1.000 км, би значело дека може да стигне до Кримскиот Полуостров во северниот дел на Црното Море, забележува „Коха Диторе“.
„Во врска со дронот наречен „Skifteri K1“, не сме воделе никакви дискусии и немаме доволно информации во врска со производството, дозволите за тестирање, процесот на тестирање или други релевантни прашања. Во овој момент не можеме да потврдиме дополнителни детали за ова прашање. Сепак, надлежните институции ја следат ситуацијата во сите потребни аспекти во согласност со законските надлежности. Во исто време, ги охрабруваме и поздравуваме сите технолошки иновации во областа на беспилотните летала што имаат за цел локален развој и производство во Република Косово во согласност со важечкото законодавство и релевантните стандарди“, се вели во одговорот на Министерството.
Министерството соопшти дека последните пати кога ги посетиле двете компании во различни прилики, имало само тестови на беспилотни летала за комерцијални цели.
Косовското законодавство бара дозвола од Министерството за внатрешни работи дури и за наједноставно оружје што треба да се произведува, напиша весникот. Сегашната влада неодамна вети дека ќе изгради фабрики за оружје, што исто така подразбира законски измени што го регулираат и овозможуваат производството на оружје.
Според апликацијата Hive Moderation, видеото од тестовите објавено во неделата веројатно е направено со помош на вештачка интелигенција, тврди косовското издание, додавајќи дека ризикот од овој процент, според апликацијата, се проценува на 99 проценти на крајот од видеото, кога е погодена целта.
Во ноември минатата година, косовскиот премиер Албин Курти ги посети компаниите во градот Гњилане кои произведуваат беспилотни летала. Тој тогаш напиша на Фејсбук дека „ние самите произведуваме борбени беспилотни летала“. Според извори на „Коха Диторе“, дроновите што ги презентирал премиерот во тоа време биле макети.
„Академијата за иднината на умови“ е компанија со примарен фокус на образованието, додека Miga Skyshield првенствено се занимава со производство на борбена опрема, забележува весникот. Двете компании што се занимаваат со производство на дронови се релативно нови. Според онлајн регистарот на Агенцијата за регистрација на бизниси на Косово, тие биле регистрирани како претпријатија во 2025 година.