Новата унгарска влада, предводена од Петер Маѓар, предложи уставен амандман со кој премиерите ќе бидат ограничени на максимум осум години на функција, со што всушност ќе му се забрани на Виктор Орбан да се врати на функцијата.
Нацрт-амандманот беше поднесен во среда, нешто повеќе од една недела откако новата влада ја презеде функцијата. Тоа го означи првиот чекор на Маѓар и неговата партија Тиса во укинувањето на уставот кој беше еднострано преправен и изменет повеќе од десетина пати, додека Орбан и неговата партија Фидес работеа на тоа да ја претворат Унгарија во она што го нарекоа „петриева чинија за нелиберализам“.
За време на повеќе од двегодишната кампања на Маѓар, тој постојано ветуваше дека ќе воведе ограничувања на мандатите, опишувајќи ги како дел од поширокиот напор за враќање на демократските контроли и рамнотежа во земјата.
Додека неговата партија ја славеше својата убедлива победа на изборите минатиот месец, аналитичарите брзо рекоа дека новата влада се соочува со тешка задача во обновата на распаѓачките јавни услуги и стагнацијата на економијата, влошена од многуте лојалисти на Фидес кои остануваат во државните служби, медиумите и судството.
Нацрт-амандманот се чини дека е обид да се спречи заканата Орбан да ја искористи ситуацијата за да се врати, наведувајќи дека ограничувањата на мандатите се „суштински“ за враќање на владеењето на правото. „Лице кое служело како премиер, вкупно најмалку осум години, вклучувајќи ги и сите прекини, не може да биде избрано за премиер“, се вели во него.
Пресметката би се однесувала на сите премиерски мандати од демократизацијата на земјата во 1990 година, што значи дека Орбан, кој отслужи пет мандати како премиер од 1998 година, вкупно 20 години на власт, би бил спречен. Сепак, амандманот е далеку од безгрешен, бидејќи секој иден лидер со две третини или супермнозинство би можел да поднесе амандман за продолжување на своето време на власт.
Друга реченица во нацрт-амандманот, за која се очекува да помине со оглед на супермнозинството на Тиса во парламентот, го отвора патот за распуштање на контроверзната канцеларија за заштита на суверенитетот.
Основана за време на последните години од владеењето на Орбан, канцеларијата беше широко обвинувана дека се обидува да ги потисне критичарите на неговата влада со тоа што им дозволува на разузнавачките служби на Унгарија да пристапат до информации за поединци и организации без судски надзор.
Додека новата влада се трка да отклучи милијарди замрзнати фондови на ЕУ, нацрт-амандманот, исто така, се осврнува на долгогодишната точка на триење со блокот со враќање на фондациите кои, за време на Орбан, беа користени за одржување на речиси дваесетина универзитети и тинк-тенкови како што е Колегиумот Матијас Корвинус.
За време на претходната влада, на одборот на доверители на фондациите, многу од нив составен од лојални луѓе на Орбан, им беше предадена целосна контрола врз овие средства. Ова „ја елиминираше демократската контрола“ врз овие јавни средства и резултираше со „злоупотреба на законодавната моќ“, се наведува во нацрт-амандманот.
Предлогот утврдува дека државата може да ги распушти овие фондации. „Амандманот јасно става до знаење дека иако фондациите… се приватни субјекти, нивните средства се национални средства“, се вели во него.
Се очекува нацрт-амандманот да биде разгледан следната недела кога ќе се состане националното собрание.
Во неделите по неговата изборна победа, Маѓар се обиде да го нагласи раскинувањето на неговата влада со минатото, ветувајќи дека ќе ги прекине емитувањата од државните медиуми кои функционираа како гласноговорници на Орбан, повикувајќи ги назначените од ерата на Орбан да поднесат оставка и извинувајќи се на наставниците, новинарите и јавните личности кои беа оцрнети од државата за време на владеењето на Орбан.