Европската комисија ја предупреди Албанија против дејствија што можат да влијаат на нејзиниот пат кон пристапување кон ЕУ, во услови на тековни национални протести поради проект за развој поврзан со Џаред Кушнер на јужниот брег на земјата.
Националните протести влегоа во својот седми ден по ред во неделата, бидејќи Албанците побараа откажување на луксузното одморалиште поврзано со зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, тврдејќи дека проектот претставува закана за заштитено подрачје за диви животни, дом на фламинга, фоки и места за гнездење желки.
Комисијата предупредува дека проектот би можел да ја стави Албанија во судир со еколошките правила на ЕУ, загрозувајќи ја нејзината способност да го затвори зеленото Поглавје 27 во преговорите за пристапување.
„Албанија треба да се воздржи од дејствија што би можеле да го поткопаат исполнувањето на крајните критериуми и [ние] очекуваме албанските власти да дејствуваат без одлагање“, изјави портпарол на Европската комисија за „Политико“ како одговор на прашање за контроверзниот предложен развој.
„Во процесот на пристапување кон ЕУ, како дел од завршните критериуми за преговори за Поглавје 27 за животна средина и климатски промени, од Албанија се очекува целосно да се усогласи со законодавството на ЕУ во оваа област, вклучувајќи ги и Директивите за птици и живеалишта“, рече портпаролот, повикувајќи ја Албанија да ги укине промените во Законот за заштитени подрачја и да го „укине“ законот за стратешки инвестиции. Како дел од процесот на пристапување кон ЕУ, од Албанија се очекува да се усогласи со правилата на ЕУ за животна средина.
Портпаролот, исто така, изјави за „Политико“ дека министерот за животна средина на Албанија, Софјан Јаупај, ја информирал Комисијата во Брисел дека изградбата на проектот е суспендирана и дека ќе се спроведе проценка на влијанието врз животната средина со граѓанското општество.
„Веќе му ја изразивме нашата загриженост на министерот за животна средина за потенцијалните недостатоци на овој проект“, рече портпаролот.
Сепак, официјален портпарол на Јаупај изјави за „Политико“ дека министерот „ја информирал Комисијата дека не е поднесен конечен предлог за проект и дека градежните активности не се започнати бидејќи не е одобрена градежна дозвола“, истовремено повторувајќи дека проектот ќе помине низ „сеопфатна и одговорна проценка на влијанието врз животната средина, спроведена во целосна транспарентност и со јавни консултации“.
Наречени „Фламинго револуција“ по фламингата што живеат во заштитеното подрачје, протестите се интензивираа во текот на викендот, со растечки повици премиерот Еди Рама да поднесе оставка. Албанското обвинителство за борба против корупцијата, СПАК, исто така отвори истрага за контроверзните промени во заштитениот статус на подрачјето и сопственоста на земјиштето во 2024 година.
„Забележуваме дека проектот е исто така предмет на тековни истраги на СПАК кои наводно се протегаат надвор од еколошките проблеми“, рече портпаролот.
Рама неодамна изјави за „Политико“ дека во моментов нема голем интерес од лидерите на ЕУ за политичките немири во Албанија. Во интервју на маргините на самитот ЕУ-Западен Балкан во Црна Гора на 5 јуни, Рама, исто така, тврдеше дека „да не беше Џаред, не би им било гајле“ за проектот.
Албанците во Њујорк, Лондон, Брисел, Милано и Берлин, како и други градови во Албанија, се придружија на повиците проектот да се откаже и природата на Албанија да не стане жртва на неконтролиран туризам.
Албанија е фаворит за влез во ЕУ заедно со Црна Гора, а Рама постави цел за влез во блокот до 2030 година, а техничките преговори треба да завршат на крајот од 2027 година.
Контролата доаѓа поради промените на Албанија во нејзиниот закон за заштитени подрачја од 2024 година, за кои критичарите велат дека отвориле врата за голем развој во чувствителни области со див свет. Тоа ја вклучува и заштитената област Вјоса-Нарта, каде што се наоѓа проектот поврзан со Кушнер и каде што нема проценка на влијанието врз животната средина.
Брисел, исто така, долго време притискаше врз Тирана да го укине својот закон за стратешки инвестиции од 2015 година, бидејќи им дава на фаворизираните проекти брз третман што ризикува да ги заобиколи еколошките заштитни мерки на ЕУ.
Албанија изјави дека останува целосно посветена на процесот на пристапување во Европската унија. Како дел од завршните критериуми за Поглавје 27 за животна средина и климатски промени, од Албанија се бара да постигне целосно усогласување со законодавството на ЕУ за животна средина. Таа рече дека останува решена да ги почитува овие обврски.