Европејската доверба во американската „безбедносна гаранција“ достигна историски минимум, покажува истражување, при што само еден од 10 луѓе во 15 земји ги гледаат САД како сојузник, а мнозинството се сомнева дека ќе им помогнат доколку бидат нападнати.
Истражувањето, објавена во средата од страна на тинк-тенкот Европски совет за надворешни односи (ЕЦФР) пред критичните самити на Г7 и НАТО во Франција и Турција во наредните недели, откри „длабока европска недоверба во САД“, велат авторите.
Исто така, покажа дека, иако многу Европејци сметаат дека односите со Вашингтон ќе се подобрат откако Доналд Трамп ќе ја напушти функцијата, тие во меѓувреме се сè повеќе подготвени да се заштитат од несигурноста на САД со зајакнување на одбраната на Европа.
Агресијата на американскиот претседател на Блискиот Исток, заканите против Гренланд, ветувањата за повлекување на трупите од европските бази и скептицизмот за иднината на НАТО, исто така, предизвикаа растечки европски прагматизам, се вели во извештајот.
„Низ целиот континент, постои јасна поддршка за намалување на зависноста од Вашингтон“, вели Јана Кобзова, коавтор и виш политички соработник на ЕЦФР. „Европејците се сè повеќе отворени за повисоки трошоци за одбрана и, што е клучно, покажуваат впечатлив степен на доверба дека соседните земји ќе им помогнат во криза“.
Павел Зерка, коавтор со Кобзова и виш политички соработник на ЕЦФР, рече дека јасната јавна побарувачка за поголема самостојност и потребата да се заштитат од американските гаранции за одбрана „создале прозорец за европските лидери да одат подалеку и побрзо“ во однос на безбедноста.
Истражувањето, врз основа на анкети спроведени во мај во Австрија, Бугарија, Данска, Естонија, Франција, Германија, Унгарија, Италија, Холандија, Полска, Португалија, Шпанија, Шведска, Швајцарија и Велика Британија, покажа дека во просек само 11% од испитаниците во сите земји сега ги гледаат САД како сојузник „кој ги споделува нашите интереси и вредности“.
Тоа е намалувањево споредба со 16% пред шест месеци и 22% во ноември 2024 година. Преовладувачкиот став беше дека САД сега се „неопходен партнер“, иако 13% од европската јавност рече дека ги смета САД за ривал, а 12% за директен противник.
Мнозинствата во секоја земја повеќе не беа сигурни дека САД ќе им помогнат во напад. Освен во Бугарија, повеќето луѓе – вклучително и во земјите со големи екстремно десничарски партии како што се Франција, Италија, Холандија и Шведска – веруваа дека „барем некои европски земји“ ќе им помогнат во сличен сценарио.
Во просек, 47% од испитаниците го поддржаа идеалот за колективно задолжување од ЕУ за финансирање на поголеми трошоци за одбрана, а 35% се спротивставија на тоа. Поддршката беше најсилна во Португалија (59%), Данска (56%), Холандија (55%) и Шпанија.
Во речиси секоја анкетирана земја, повеќето испитаници рекоа дека нивната земја треба да ја намали својата стратешка зависност од американската воена опрема, а поддржувачите на „купување европска“ се најбројни во Данска (75%), Холандија (72%), Шведска (70%), Португалија (69%), Франција (66%), Швајцарија (64%), Велика Британија и Шпанија (и двете 62%).
И покрај зголемувањето на трошоците за енергија, 44% од Европејците рекоа дека би била „прилично лоша“ или „многу лоша“ идеја да се продолжи со увоз на нафта и гас од Русија. (Гардијан)