Папата Лав направи последен обид да ја убеди бунтовничката група ултраконзервативни католици да се откажат од плановите за ракополагање на свои бискупи без одобрение од Ватикан, нарекувајќи го „расколничкиот чин“ „грев од екстремна тежина“.
Здружението на Свети Пиј X (SSPX), основано во швајцарското село Екон во 1970 година за да се спротивстави на либерализирачките реформи во католичката црква, планира да ракоположи четири нови бискупи во својата семинарија таму во среда.
Редот, кој доби значителна поддршка во САД, каде што има голема оперативна база во Канзас, како и во Франција, Аргентина и други земји, има речиси 1.500 свештеници, семинаристи и други стручни членови.
Церемонијата на 1 јули ризикува дополнително да ги затегне напнатите односи на црквата со десничарските и традиционалистичките католици и би можела да биде првата значајна криза за папата, кој од неговиот избор во мај минатата година го стави приоритет на единството во рамките на католичката црква.
Друштвото ги отфрла клучните реформи што произлегоа од Вториот ватикански собор – значаен ватикански собир на кардинали, патријарси, епископи, теолошки експерти и други помеѓу 1962 и 1965 година – вклучително и дозволувањето мисата да се служи на локалните јазици. Дотогаш се одржуваше само на латински.
SSPX ја обвини модерната црква дека е преполна со ереси и грешки, велејќи дека ракополагањата потекнуваат од практична неопходност и „не произлегуваат од никаква желба да се бара моќ на јурисдикција или да се воспостави паралелна власт во рамките на црквата“.
Сепак, црковниот закон предвидува дека ваквите ракополагања претставуваат чин што може да предизвика раскол – намерно прекинување на единството на црквата – и може да доведе до автоматско исклучување од црквата на новоракоположените бискупи и бискупот што ги извршува ракополагањата.
„Ве преколнувам и ве молам од сесрце: вратете се назад!“, напиша Лав во писмо упатено до преподобниот Давиде Паљаријани, генерален претпоставен на SSPX.
„Ве повикувам внимателно да размислите за духовното добро на верниците, бидејќи расколничкиот чин што ќе го преземете би ги лишил од законското, а во некои случаи и од валидно примање на светите тајни, кои ги сакаат и ги бараат за нивно осветување“.
Лав додаде: „Кинењето на нешиената руба на Христа е крајно сериозен грев“.
Како одговор, Марк-Андре Мабилард, медиумски менаџер на здружението, за АП изјави дека SSPX не менува „апсолутно ништо“ во своите планови, изразувајќи „голема тага што нашиот водач не нè разбира“.
Мабилар додаде: „Не се плашиме од тоа. Нè боли неизмерно, но веруваме дека доброто што го бараме е поголемо од болката што ќе ни биде нанесена“.
Заедницата, која според сопствените бројки има околу 600.000 следбеници низ целиот свет, има намера да ракоположи четири нови бискупи – двајца Французи, еден Американец и еден Швајцарец.
Церемонијата ќе се одржи за време на четиричасовна миса на латински јазик пред околу 15.000 верници на полињата во близина на градот Еконе, Швајцарија, точно каде што основачот на братството, Марсел Лефевр, предизвика раскол пред 38 години ракоположувајќи четири бискупи без одобрение од папата.
„Ве молам и ве молам од се срце: вратете се!“ напиша папата Лео во писмо до братството во понеделник, нарекувајќи го планираното ракоположување „расколнички чин“. „Да се кине бесшовната облека Христова е грев од исклучителна тежина“, рече папата.
Братството на Свети Пиј X е основано во 1970 година од францускиот надбискуп Марсел Лефевр.
„Тоа не е чин на бунт, туку чин роден од љубов кон црквата“, изјави за АФП отец Мишел Рион, професор по теологија на семинаријата – една од петте светски семинарии на братството. Како и во 1988 година, идните бискупи ќе бидат осветени без доделена јурисдикција од Рим, ситуација за која братството вели дека исклучува каква било раскол или екскомуникација – иако Ватикан гледа на ова прашање поинаку.
„Подобро би умреле“
„Во нашите постапки нема апсолутно ништо расколничко или антицрковно. Се надеваме дека папата еден ден ќе го разбере тоа. За нас, расколот е најлошото нешто што може да се случи, подобро би умреле отколку да бидеме расколници“, инсистираше Рион.
Братството тврди дека е присутно во повеќе од 75 земји на шест континенти, со повеќе од 750 свештеници и околу 600.000 верници. Придржувајќи се до строго толкување на римокатоличката традиција, братството одржува литургии на латински јазик, кои свештениците ги водат свртени со грб кон верниците.
„Црквата постојано се обидува да се прилагоди – да ја прилагоди својата порака за да ги води душите кон рајот“, но „премногу се прилагодила на светот“, рече Рион. Врховниот водач на братството, отец Давиде Паљаријани, во соопштение објавено во вторник изјави дека ракополагањата ќе се случат, инсистирајќи дека заедницата „не е ниту расколничка ниту непријателски настроена кон црквата“.
Во 1988 година, папата Јован Павле II упати сличен апел како папата Лав, но не успеа да го спречи братството да ракополага бискупи. Тие беа веднаш екскомуницирани, но санкцијата беше укината во 2009 година од папата Бенедикт XVI. Неговиот наследник, папата Франциско, ја признава валидноста на исповедите и браковите извршени од свештениците на братството од 2015 година.
Папата Лав им понуди маслиново гранче минатиот октомври, славејќи латинска миса во базиликата „Свети Петар“ во Рим. Братството верува дека ракополагањата на нови бискупи се неопходни, тврдејќи дека им остануваат само двајца. Иако е влијателно во некои конзервативни католички кругови, братството останува малцинска група во рамките на Католичката црква.
Лав претходно апелираше до SSPX да не продолжи со ракополагањата, а минатата недела им рече на новинарите дека ако здружението направи „избор“ да продолжи по траекторијата на раскол, тогаш „жалам, но мора да продолжиме напред“.
Кристофер Вајт, автор на „Папа Лав XIV: Внатре во конклавата и зората на новото папство“ и виш соработник на Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон, рече: „Фактот што тој јасно стави до знаење дека ќе има последици, имено екскомуникација, сведочи за сериозноста на ситуацијата – и дека тој не е подготвен да ги затвора очите пред разбојничкото, расколничко однесување само заради зачувување на лажното единство“. (Според агенциите)