Неодамнешните успеси на Украина во војната со Русија го импресионираа Доналд Трамп. На самитот на НАТО во Анкара, тој дури ја спореди моменталната ситуација со неговата средба со Володимир Зеленски во Белата куќа во февруари 2025 година, кога Трамп изјави дека украинскиот претседател „нема карти“ да игра против Русија. „Тешко е да се поверува, навистина – од Овалната соба до денес… Мислам дека развивме многу добри односи“, рече Трамп, седејќи до Зеленски. Неговите топли зборови дојдоа како изненадување и пријатно ги изненадија европските делегации, според „Фајненшeл тајмс“. „Ова ќе биде само почеток… И знаете, земјата [Украина] има одлична иднина пред себе“.
Променетиот тон кон Украина им помогна на Европејците да ги превидат острите изјави на Трамп, вклучително и заканата за повлекување на сите американски трупи од Европа, изјавија за „Фајненшeл тајмс“ претставници запознаени со преговорите. Според еден од нив, Трамп „јасно“ ставил до знаење дека САД поактивно ќе ја поддржат Украина и разгледува дополнителни мерки за да му помогнат на Киев да постигне пробив на бојното поле. „Тој беше достоинствен и сериозен“, рече втор функционер за американскиот претседател.
Трамп им рече на новинарите дека ќе разговара со Владимир Путин во среда навечер, истакнувајќи дека верува оти условите што ги поставува за завршување на војната се „менуваат“. „Мислам дека тие веројатно полека се подобруваат, движејќи се кон некои од работите што ви се допаѓаат“, му рече Трамп на Зеленски. „Вршиме голем притисок врз претседателот Путин. Не мислам дека му се допаѓа она што се случува… Не мислам дека е воодушевен од она што се случува“.
Немаше јавни најави за ветениот разговор на Трамп со Путин. Познато е дека последен пат разговарале на 4 јули, Денот на независноста. Помошникот на Путин, Јуриј Ушаков, во тоа време не даде никакви значајни детали, опишувајќи го разговорот како деловен и „многу конструктивен“. Ова беше четвртиот разговор меѓу двајцата лидери од почетокот на годината.
Променетиот став на Трамп беше одразен во заедничката изјава издадена од земјите на НАТО по самитот. Откако Трамп се врати во Белата куќа, САД постојано ги блокираа изјавите за поддршка на Украина во меѓународните организации, вклучувајќи ги ОН и минатогодишниот состанок на лидерите на НАТО во Хаг. Во тековната декларација се наведува:
Украина придонесува за трансатлантската безбедност, а сојузниците се обединети во нивната непоколеблива поддршка за Украина во одбраната на нејзината слобода, суверенитет и територијален интегритет… Сојузниците нагласуваат дека оваа поддршка мора да биде фер, предвидлива и одржлива на долг рок.
НАТО, исто така, вети дека ќе издвои 70 милијарди евра за Украина оваа година и најмалку иста сума следната година. Сепак, САД не учествуваат: финансирањето го обезбедуваат други членки на алијансата и заем одобрен за Украина од Европската унија.
Според извори на FT, НАТО сега се надева дека променетиот став на Трамп ќе доведе до трајна промена во поддршката на Вашингтон за Киев и зголемен притисок врз Русија. Ветувањето на Трамп да ѝ дозволи на Украина да произведува ракети со лиценци за системот за воздушна одбрана „Патриот“ може да има за цел да „промени пресметката на Путин, кој верува дека може бесконечно да ја уништува Украина и да ја принудува да ја заврши војната“, според Орисија Луцевич, заменик-директор на програмата Русија и Евроазија во „Чатам хаус“.
„Токму широкиот пристап на Украина до американските воени капацитети навистина ја плаши Русија“, вели таа. „Трамп е информиран дека Украина во моментов ја презема иницијативата во војната. Тој смета дека Путин отфрлил профитабилна понуда [за мировна спогодба] и сега се наоѓа во тешка позиција поради супериорноста на Украина во беспилотните летала со среден и долг дострел“.
Дипломат на НАТО изјави за „Фајненшл тајмс“:
„Сосема е едноставно. Трамп ги сака победниците. А Украина во последно време победува.
Не сите го делат ова мислење. Валериј Залужни, поранешен врховен командант на украинските вооружени сили и сегашен украински амбасадор во Обединетото Кралство, ја нарече идејата дека Русија ја губи војната и дека таа се ближи кон својот крај „опасна и неточна“.
Русија останува способна да одговори на успешните украински напади со удари со еднаква или поголема сила, напиша тој во „Телеграф“: „Ниту една страна не може да очекува дека оваа форма на војување ќе произведе одлучувачки стратешки резултат“.