Геотермалната енергија со години беше запоставена во голем дел од Европа, но сега Европската комисија (ЕК) се посветува на овој извор на енергија од кој Хрватска би можела да има голема корист, беше кажано во петокот на конференцијата Геотермални проекти: Инвестиции, можности, предизвици во Република Хрватска и ЕУ, јави Хина.
Средбата беше организирана од институции и професионални здруженија од енергетскиот сектор.
Членот на Европскиот парламент и коиницијатор на Европскиот план за геотермална енергија, Давор Иво Штиер, рече дека предлагачите, вклучувајќи го и него, успеале да ја мотивираат Европската комисија и да добијат писмено ветување од Урсула фон дер Лајен дека кон средината на мај оваа година, за прв пат, ќе има посебен акционен план за геотермална енергија во рамките на Стратегијата за греење и ладење.
„Ова е важно затоа што откако ќе имате стратешки документ, можете да го планирате буџетот врз основа на него, а буџетот на ЕУ, или повеќегодишната финансиска рамка, веќе се преговара“, рече Штиер.
Тој смета дека геотермалната енергија е запоставена во ЕУ, иако 50 проценти од вкупната енергија во Европа се троши за греење и ладење, што сигурно нема да се намали во иднина, туку само ќе се зголеми. Според него, Европа мора да произведува многу повеќе домашна енергија за да ги задоволи потребите, особено во околности на постојани кризи.
Поради технолошките процеси, оваа потреба за енергија само ќе расте, рече Стиер.
„Геотермалната енергија дефинитивно е дел од решението, како што ќе признаат дури и најголемите критичари на геотермалната енергија. Ми се чини дека имаме решение кое можеби не е целосно за ЕУ поради геолошките услови на некои земји, но оние кои имаат можност да ја користат геотермалната енергија дефинитивно треба да инвестираат во неа“, заклучи тој.
Раководителот на Секторот за експлоатација на нафта и геотермални води за енергетски цели при Министерството за економија, Јадранка Лешко, истакна дека наскоро се очекува нов закон кој законски ќе регулира сè што е поврзано со геотермалната енергија, велејќи дека ќе има многу промени во неа.
Таа истакна дека сите проекти поврзани со истражување и експлоатација предизвикуваат и одредени проблеми, првенствено од еколошка природа, но верува дека експертите ќе можат да објаснат колку е потребно Хрватска да има сопствена енергија и да не зависи од никого.
„Добро, технологијата што ни е потребна за целата оваа приказна е скапа и не се произведува во Хрватска. Но, тоа е само почеток, почетокот на геотермален проект од, да речеме, пет години се состои од предизвици. Но, во следните сто години, повеќе не сте во никакви предизвици, само го одржувате, се грижите за него и го управувате правилно“, рече Лешко.
Во врска со стимулациите, таа нагласи дека проектите што се на самиот почеток, кои се чисто истражувачки фази, не можат да се охрабруваат бидејќи постои голем ризик парите да бидат потрошени залудно. Лешко, сепак, се надева дека во новиот акционен план на Европската комисија ќе има барем еден што ќе биде поврзан со финансирањето на тој прв истражувачки чекор.
„Сепак, кога еден ден ќе дупчите истражувачка бунар и ќе покажете дека има одредена количина вода што може да излезе на површината со одредена температура, ние веќе го сметаме за зрел проект што може да се кофинансира“, нагласи Лешко.
Марица Бален од Агенцијата за јаглеводороди рече дека четири успешни истражувачки геотермални бунари во четири хрватски градови се финансирани од фондовите на ЕУ. Таа, исто така, го пофали законот што ги овозможи овие истражувања.
„Со овие бунари постигнавме прифатлива температура и стабилен прилив, што ни овозможува да имаме висок „ефикасно искористување на таа температура за системот за греење. Нашите бунари се наоѓаат во близина на големи градови кои имале постоечки систем за греење, а резултатите покажаа дека нашите резултати се движат од 71 степен за бунарот во Запрешиќ ГП1 до 100,1 во Винковци“, истакна Бален.
Ова се температури, рече таа, кои се доволни за системот за греење. Претставничката на Агенцијата за јаглеводороди, исто така, нагласи дека сите четири бунари имале голем број предизвици за време на истражувањето – од решавање на имотно-правните односи, преместување на бунарот поради близината на радарите, технички предизвици поради абразивни карпи и слично.