КОПЕНХАГЕН — Европската унија мора да обезбеди технолошките компании да го откријат еколошкиот отпечаток на нивните центри за податоци, вели шефот на агенцијата за животна средина на блокот.
Додека Европа се трка да ги стигне Кина и САД во трката за вештачка интелигенција, Брисел се надева дека ќе ја воспостави потребната компјутерска моќ со тројно зголемување на капацитетот на центрите за податоци во рок од седум години. Таа цел предизвика загриженост за одржливоста, со оглед на големите количини на енергија и вода потребни за функционирање на оваа инфраструктура.
Европската агенција за животна средина, тело со седиште во Копенхаген кое им обезбедува независни информации за прашања поврзани со одржливоста на креаторите на политики, е загрижена дека бумот на центрите за податоци ќе ги загрози зелените цели на ЕУ. Во еден труд објавен претходно овој месец, таа предупреди дека „брзата експанзија на вештачката интелигенција претставува растечки предизвик за постигнување климатска неутралност“.
Лина Јле-Мононен, директорка на агенцијата, рече дека недостатокот на транспарентност околу влијанието на центрите за податоци врз животната средина ги комплицира работите.
„Она што не можете да го измерите, не можете да го управувате“, изјави таа за POLITICO.
„Сè уште ни недостасуваат навистина јасни мерења и стандарди за најдобри практики“, додаде таа. „Што очекува ЕУ од сите нови центри за податоци што се градат? Мислам дека постои јаз и секако тоа е работа на креаторите на политиките [да го поправат]. Но, кога ќе имаме повеќе податоци, тогаш можеме да почнеме да разбираме каков е трендот и дали тој ги загрозува целите“.
Европската комисија работи на законодавство за регулирање на потрошувачката на енергија на центрите за податоци и стимулирање на подобри перформанси. Презентацијата на правилата, дел од пакетот што го вклучува законот за тројно зголемување на капацитетот на компјутерите, постојано се одложуваше и сега е закажана за почетокот на јуни.
Но, извршната власт на ЕУ неодамна беше критикувана од пратениците на Европскиот парламент поради клаузулата за тајност што им дозволува на центрите за податоци да ја сокријат својата потрошувачка на енергија. Клаузулата беше ставена во центарот на вниманието по неодамнешниот извештај на „Истражи ја Европа“ во кој се покажа дека е вметната во закон од 2024 година по лобирањето од американските технолошки гиганти, вклучувајќи го и „Мајкрософт“.
Комисијата наскоро ќе објави шема за оценување на центрите за податоци како дел од новите правила, отворајќи го патот за обврзувачки минимални стандарди за енергетски перформанси од 2030 година. Нацрт-верзијата предизвика предупредувања од индустријата дека ќе ги уништи инвестициите.
Проценката на одржливоста на моделите на вештачка интелигенција и центрите за податоци досега беше попречена од недостатокот на транспарентност во врска со нивната потрошувачка на енергија и вода. Посебен документ на Комисијата покажа дека само 36 проценти од центрите за податоци кои се должни да ја откријат својата енергетска ефикасност го сториле тоа. Јле-Мононен рече дека „би помогнало“ доколку технолошките компании бидат потранспарентни во врска со влијанието врз животната средина на нивните модели на вештачка интелигенција и центри за податоци, но дека на ЕУ е да се осигура дека тие објавуваат такви информации.
„Многу е тешко за било кој потрошувач или организација дури и да разбере какво е влијанието“, рече таа. „Креаторите на политики, ЕУ, имаат алатки за да се справат со ова на ниво на ЕУ, па затоа мислам дека е важно Комисијата сега да излезе со Законот за вештачка интелигенција и други мерки, кои исто така ги разгледуваат центрите за податоци.“
Центрите за податоци веќе трошат 3 проценти од електричната енергија на ЕУ, достигнувајќи до 20 проценти во Ирска, забележа таа.
„Ако ова експлодира, odnosno ako експоненцијално расте, ќе имаме големи проблеми околу доволноста на електричната енергија – побарувачката ќе расте пребрзо и ќе почне да се натпреварува со другите индустриски сектори“, рече таа.
„Веќе слушам некои загрижености од страната на индустријата – дали имаме доволно енергија, особено зелена енергија“, додаде таа. „И секако, треба да користиме енергија без фосилни горива за производство на енергија за центрите за податоци.“
Бумот на вештачката интелигенција може да има и позитивни аспекти, призна Јле-Мононен, како што е подобрување на ефикасноста во енергетските системи на Европа.
„Мора да биде навистина намерно да продолжиме да [осигуруваме] дека овие придобивки ја надминуваат зголемената потрошувачка на енергија“, рече таа. „Вештачката интелигенција може да се користи за добро или лошо, и ние секако сакаме да се користи за добро, а помалку за, на пример, видеа со мачки.“