Една од најчесто користените пропагандни техники е: всадување страв – покажување кон непријател, будење омраза – покажување кон спасител. Накратко, негување менталитет на опсада. Тоа подразбира постоење во постојана состојба на тревога, што пак оправдува вонредни мерки, ограничувања на правата и слободите, дисциплина, еднодушност и зајакнување на централната влада, недоверба кон различноста, осуда и казнување на втората.
Ова е патот од демократија до режим. Можеби сè уште незабележливо за широкото мнозинство, но новата влада во Бугарија го прави токму тоа, пишува бугарски „Клуб З“ во текстот под наслов „Режимот доаѓа тивко, во зелени чорапи“.
„Се започна со сугестии за ‘галопирачка инфлација’, кои се во спротивност со статистиката. На ова се додаде недоверба во официјалните податоци на Националниот институт за статистика НСИ и повик да ги покаже ‘вистинските’. Следеа изјави за критичната состојба на буџетот, особено за претстојниот дефицит. Секоја пригода се користи за всадување страв од внатрешни и надворешни непријатели. Дури и празникот Свети Кирил и Методиј беше политизиран и милитаризиран.
‘Во глобалниот свет на обезличени култури и јазици што исчезнуваат, бугарското писмо стана наш штит’, напиша премиерот Румен Радев во своето обраќање на 24 мај. Живееме во свет на ‘обезличени култури’ и ‘јазици што исчезнуваат’ – какви појасни закани? Секако, без ниту еден конкретен пример за деперсонализирана култура или исчезнат јазик, особено во Европа. Она што е поважно е дека нашата, бугарската култура и јазик се под закана и може да исчезнат утре, бидејќи живееме во лош, глобален свет.
По заканите доаѓаат нивните извори, односно непријателите. Покрај глобалниот свет, меѓу нив се и трговците и шпекулантите кои неразумно ги зголемуваат цените. Следни се поранешните владетели, кои направија дупка во државниот буџет, за што постојано се зборува и се преземаат мерки што сугерираат итност – земање на дивидендите од државните компании, намалување на платите и персоналот, издавање нов долг. Особено важно својство на квалитативната омраза е тоа што е персонализирана. Во овој поглед, новата влада има широк избор меѓу претставниците на старата.
Не сме сигурни дека зад однесувањето на опсадата нужно стои некаков пропаганден гениј. Можеби тоа ‘доаѓа од нивна страна’, или е плод на длабоко вкоренета психа од времето на комунизмот, која останала недопрена до ден-денес. Тие го напуштиле режимот, но тој не ги напуштил нив. А режим без страв и непријател не може.
Сепак, сигурен сум во резултатот до кој полека, но сигурно нè водат денешните владетели и чии знаци ги гледаме денес: слабо прикриени обиди за државна контрола врз цените, односно врз слободниот пазар; ограничување на парламентарната контрола, времето за дебати и говори; стеснување на пристапот до информации на пратениците; забрзување на процедурите и олеснување на донесувањето одлуки. Ова се различни специфични форми на ограничување на слободната економска иницијатива и парламентарната демократија, легитимирани со постојано всадување вознемиреност кај луѓето.
Се чини дека новите играчи се обидуваат полека да ги менуваат правилата на играта и веројатно тестираат колку далеку можат да одат во елиминирањето на контролите и рамнотежата со оглед на нивната далечна амбиција – Радев на чело на претседателска република – амбиција потврдена од вицепремиерот Иво Христов.
Ова се чекори во ‘зелени’ чорапи кон режимот. Подгответе се, браќа и сестри по оружје, овие чекори неизбежно водат кон нас. Прво, ќе се обидат со бизнис близок до нив да нè купат – ако не сите, тогаш барем некои. Ако не успеат, ќе употребат државна принуда, како што сега ја вршат врз трговците.
Затоа, од денес па натаму, систематски ќе ве потсетувам кого изгласале Бугарите за да ги управува и ќе ги завршам сите мои домашни политички коментари со мојата забелешка од 2017 година – ‘Хибридот Радев„ и со повикот …од 2019 година: Урнете го!’“ (Преземено од „Клуб З“)