13
Тој вели дека долгорочната цел е намалување на зависноста од странски решенија и зајакнување на европскиот технолошки суверенитет. „Моја желба е во Европа да развиваме сопствени производи и компании кои ќе можат да конкурираат на глобалниот пазар… Затоа, долгорочно сакаме да се потпираме на европски алтернативи“, изјави Вилдбергер во разговор за Политико.
Користењето на софтверот на Палантир веќе подолго време е предмет на контроверзии во Германија и пошироко во Европа, при што критичарите предупредуваат на ризици за заштитата на податоците и основните права, како и на зависност од американски добавувач.
Според германскиот министер, Европа веќе има основа да го промени тоа. „Постојат европски компании кои ги имаат потребните капацитети и кои можеме да ги поддржиме“, изјави тој, додавајќи дека клучниот предизвик е нивното скалирање, што би можело да потрае „две до три години“. Затоа, вели, владите мора поактивно да застанат зад помалите играчи. „Тоа е единствениот начин да го забрзаме развојот на европска алтернатива: мора да им испратиме јасен сигнал дека им веруваме и дека се способни да преземат таква одговорност“, истакна тој. Решенијата на „Палантир“ веќе ги користат полициските управи во германските сојузни покраини како Баварија и Хесен, а технологијата е имплементирана и во системот на Европол, како и во земји како Данска.
Вилдбергер признава дека Европа во моментов сè уште има потреба од „Палантир“, особено во контекст на националната безбедност. „Ако алтернативата е да немаме споредливо решение, тогаш безбедноста за мене има приоритет“, изјави тој, додавајќи дека „воопшто е можно оваа технологија да се применува на начин што ги задоволува одредени барања за сувереност“.
Европските влади во последните години сè посериозно ја преиспитуваат својата зависност од американската технологија, особено во текот на вториот мандат на Доналд Трамп. Но Европа и натаму се соочува со недостиг од домашни алтернативи во голем дел од технолошкиот синџир.
Вилдбергер најави дека сака да го намали користењето на софтверот на американската компанија „Мајкрософт“ во сојузната администрација, во корист на домашни решенија.
„Мајкрософт со децении беше доверлив партнер во Германија“, рече тој, но нагласи дека неговото министерство сè повеќе се свртува кон решенија со отворен код, следејќи го примерот на сојузни покраини како Шлезвиг-Холштајн. „На пат сме таквите решенија да ги воведеме и на работните места во нашето министерство“, додаде тој.
Станува збор за дел од поширока стратегија за дигитален суверенитет. „Сакаме да станеме независни и не смееме да бидеме ранливи – тоа е неспорно“, порача тој, но предупреди: „Поради недостигот од европски алтернативи, ова ќе биде долг пат.“
Трошоците на германските власти за софтверот на „Мајкрософт“ во меѓувреме значително пораснале, достигнувајќи повеќе од 480 милиони евра во 2025 година.
Вилдбергер истакнува дека целта не е само замена на поединечни алатки. „Поважно од самото прекинување на врските е структурно да се поставиме така што ќе можеме да градиме скалабилни производи базирани на отворен код, кои не се наменети само за јавната администрација“, објасни тој.
Вилдбергер, поранешен менаџер кој раководел со брендови како „MediaMarkt“, ја презеде функцијата министер задолжен за дигитализација и модернизација на јавната администрација во мај минатата година.
Тој се осврна и на европската регулаторна рамка за вештачка интелигенција, оценувајќи дека таа бара промени, што е тема на тековните преговори во Брисел. „Ако зборуваме за тоа дали им дозволуваме на компаниите брз развој со малку бирократија и со иновации, тогаш морам да кажам дека нашата рамка е премногу ограничувачка“, предупреди тој.
Според него, актуелните правила „воопшто не ги следат меѓународните стандарди“, што, според неговото мислење, е една од причините поради кои европските компании го префрлаат развојот на вештачка интелигенција надвор од Европа. Вилдбергер предупредува и на можни последици за Германија: ако регулаторната рамка не се прилагоди, постои реална опасност домашните компании да ја напуштат земјата во потрага по поповолни услови.
Тој гледа јасна поврзаност со прашањето на дигиталниот суверенитет. „Поради ваквите околности, редовно завршуваме како корисници на големи даватели на услуги од САД или други земји“, рече тој, порачувајќи: „Мора да обезбедиме регулативата да стане поттикнувачка за иновации, но истовремено да гарантира безбедност на производите.“