Под мотото дека молчењето е злочин кон сопственото достоинство, Синдикатот на културата на Република Македонија (СКРМ) денеска одржа масовен протест пред Министерството за култура. Културните работници алармираат дека по цели три децении борба за системско уредување на нивните права, денес се соочуваат со обид за целосно укинување на единствениот функционален Колективен договор во овој сектор.
Од Синдикатот истакнаа дека овој пат не станува збор само за платите, кои веќе втора година по ред се кратат, туку за зачувување на достоинството на 2.300 вработени. Тие потсетија дека пред шест години со огромен ентузијазам изградија систем кој требаше да биде стандард за сите други дејности, а денес истиот се претставува како „проблематичен“ само за да се оправдаат кратењата на средствата.
Тишината на министерството и реваншизмот на Уставниот суд
Синдикалците упатија остри критики до ресорниот министер, нагласувајќи дека по одлуката на Уставниот суд владее неприфатлив молк и отсуство на дијалог со колегите. Тие ја обвинија власта дека го користи Уставниот суд како алатка за казнување на гласните работници, посочувајќи на фрапантната контрадикторност во одлуките на судиите.
Имено, истиот состав на Уставниот суд во 2021 година пресуди дека утврдувањето на коефициентите е прашање на колективно договарање, додека денес за истата работа тврди дека Колективниот договор ги надминал законските овластувања. Од СКРМ прашуваат дали правната сигурност во државата зависи исклучиво од тоа кој е на власт, потенцирајќи дека ваков преседан на укинување на работнички права не е забележан во ниту една европска земја.
Блокада на институциите и 800 тужби
Поради затворените врати за дијалог и едностраните одлуки на министерството, културните работници досега поднеле 800 тужби. Синдикатот откри дека една институција од културата сè уште нема исплатено плата само затоа што постојат правосилни судски пресуди кои министерството одбива да ги спроведе, давајќи усни насоки за нивно непочитување.
Од протестот беше порачано дека преговарањето за нов Колективен договор не смее да биде параван за сокривање на вистината и деградација на постојните права. Културните работници се децидни дека културата не е трошок, туку инвестиција во свеста и иднината на народот, и дека нема да дозволат нивниот труд да биде сведен на суви бројки и графикони.
Порака за понатамошен отпор
„Ние не сме бројки, ние сме културата на оваа држава“, порачаа од СКРМ, најавувајќи уште погласен отпор доколку не се најде итно решение. Синдикатот останува на ставот дека ако нема дијалог, ќе има притисок на улиците сè додека правдата не победи и не се обезбеди трајна стабилност за сите чинители во културниот сектор. Протестот заврши со силна поддршка за опстојување на Колективниот договор како единствен гарант за професионалниот интегритет на уметниците и вработените во културата.
Редакција Фронтлајн
Фото: СКРМ