Поранешниот украински министер за надворешни работи, Дмитро Кулеба, предупреди дека земјата се соочува со продолжен период на воена и геополитичка неизвесност, без очекување на значаен пресврт во конфликтот во блиска иднина.
Во опширно интервју за „Киев Индепендент“, Кулеба рече дека „2026 година ќе биде уште една година во која Украина ќе мора да преживее“. Тој нагласи дека земјата влегува во нова фаза на исцрпувачка војна на издржливост. Според него, по една од најтешките зими во последните години – обележана со систематски руски напади врз енергетската инфраструктура – Украина останува во исклучително ранлива позиција.
Кулеба истакна дека меѓународната средина дополнително ја комплицира ситуацијата. Според него, војната во Иран „го одвлече вниманието“ на САД и доведе до фактот дека трилатералните разговори меѓу Киев, Москва и Вашингтон се практично замрзнати. Според поранешниот министер, ова ги ограничува можностите за дипломатски пробив на краток рок.
Во врска со борбите, Кулеба не гледа знаци на решителен напредок ниту од Украина ниту од Русија.
„Не гледам никаков непосреден пробив на бојното поле ниту за Украина ниту за Русија“, рече тој, нагласувајќи дека најсложеното прашање – окупираните територии – останува целосно блокирано. „Ние сме во ќорсокак“, рече украинскиот дипломат.
Според него, обете страни имаат доволно ресурси за да го одржат сегашното ниво на непријателства, но не и значително да ја променат нивната динамика.
„И Русија и Украина имаат доволно ресурси за да го одржат сегашниот тек на војната, но ниту една од нас навистина не може да го промени“, рече Кулеба. Тој додаде дека не очекува „големи случувања на бојното поле“ до крајот на годината, со веројатност за позначајни промени „во воздух, а не на земја“.
Кулеба изрази мислење дека американскиот претседател Доналд Трамп нема да ја напушти Украина, но не од стратешка приврзаност, туку поради домашни политички размислувања.
„Не мислам дека Соединетите Држави ќе ја напуштат Украина“, рече тој, додавајќи дека причината е тоа што Трамп „не може да си дозволи“ да биде обвинет за наглото зголемување на жртвите и уништувањето. Во исто време, Кулеба предупреди дека Вашингтон веројатно ќе продолжи да врши притисок врз Киев за да постигне компромис.
„Тој сака да најде начин да ја принуди Украина да направи отстапки“, рече поранешниот министер. Кулеба посочи дека станува збор за можно повлекување од делови од Донбас како услов за прекин на огнот. Според него, овој пристап го одразува размислувањето за „големата сила“, во која интересите на помалите земји честопати се подредени на интересите на поголемите.
„Во неговиот свет (мислејќи на Трамп) помалите земји мора да се покорат на волјата на посилните“, рече Кулеба, додавајќи дека таквата логика е основа на американската позиција во преговорите.
Во својата анализа, дипломатот забележа дека промената на власта во Унгарија по крајот на владеењето на Виктор Орбан создава поповолна средина за дијалог.
„Новата реалност е многу подобра од претходната“, рече Кулеба, но предупреди дека не треба да се очекува „радикален пресврт“ во ставот на Будимпешта за клучни прашања како што е членството на Украина во ЕУ. Кулеба, исто така, нагласи дека поразот на Орбан има пошироки импликации за ЕУ. „Антиевропските сили во Европа претрпеа катастрофален пораз“, забележа тој. Според Кулеба, ова ќе го олесни постигнувањето консензус во рамките на Унијата.
Кулеба предупреди дека одложувањето на изборите носи сериозни ризици.
„Ризиците од неодржување избори се многу поголеми од ризиците од нивно одржување“, рече тој. Според него, земјата мора да ја задржи својата политичка виталност и способност за управување, додавајќи: „Мора да останеме живи како држава и да го зајакнеме нашето управување“.
Кулеба, исто така, го постави прашањето за времетраењето на војната: „Што ако војната продолжи уште четири години?“ Според него, Украина не може да си дозволи да ги одложува клучните одлуки на неодредено време. Во спротивно, постои ризик од институционален колапс. „Системот едноставно ќе почне да се распаѓа“, предупреди дипломатот, опишувајќи го процесот како „ентропија“.
Во исто време, Кулеба изрази увереност дека украинското општество ја задржува својата отпорност.
„Не мислам дека волјата за отпор исчезнала“, рече тој, нагласувајќи дека ова е „најголемата предност на Украина“.
Тој призна дека имало сериозни загрижености за социјална исцрпеност во зимата, но земјата успеала да го надмине овој период.
Во врска со перспективите за мир, Кулеба истакна дека преговорите имале ограничен ефект.
„Дали овие преговори нè приближуваат до прекин на огнот? Се плашам дека сè уште не сме таму.“
Во исто време, поранешниот министер нагласи дека размената на воени заробеници останува важен исход од дијалогот. Кулеба истакна дека клучот за одржливо решение не лежи надвор од Украина.
„Клучот за мир не е во Вашингтон, туку во Европа и во Киев“, рече тој, нагласувајќи ја важноста на единството меѓу Украина и нејзините европски партнери.