Климатската криза сè повеќе ја погодува Европа и веќе има мерливи последици врз здравјето на населението. Според најновиот „Извештај за Европа од 2026 година на Лансет“, бројот на смртни случаи поврзани со топлината се зголемил во дури 99,6 проценти од анализираните европски региони.
Податоците покажуваат дека јужните делови на континентот се најтешко погодени. Во некои региони на Шпанија, Италија, Грција и Бугарија се регистрирани повеќе од 120 дополнителни смртни случаи на милион жители. На европско ниво, просекот е 52 дополнителни смртни случаи на милион жители во споредба со 1990-тите, објавува Хојте.
Топлинските бранови како растечки здравствен ризик
Најизразено зголемување на смртноста е регистрирано во јужна и југоисточна Европа, додека источниот дел од континентот е исто така особено изложен поради ранливоста на постарата популација. Според извештајот, Хрватска е класифицирана меѓу земјите со зголемен ризик кога станува збор за влијанието на екстремната топлина врз смртноста.
Водителот на студијата, Јоаким Роклев, предупредува дека климатските промени, предизвикани од употребата на фосилни горива, претставуваат растечка закана за здравјето на луѓето низ цела Европа. Во исто време, бројот на денови со здравствени предупредувања поврзани со топлината е зголемен за 318 проценти во споредба со 1990-тите, а во Западна Европа за дури 450 проценти.
Промените ги чувствуваат и лицата кои страдаат од алергии. Сезоната на полен започнува една до две недели порано од порано, што го продолжува периодот на симптомите.
Ширење на болести и нови здравствени предизвици
Со топлотните бранови, се зголемува и ризикот од ширење на заразни болести. Поради климатските промени, се шири и подрачјето каде што живеат комарците кои пренесуваат вируси. Ризикот од денга треска е зголемен за 297 проценти, а експертите предупредуваат и на можноста за почеста појава на болести како што се маларија или западнонилска треска.
Извештајот, исто така, носи ограничени позитивни случувања. Уделот на обновливата енергија во Европа достигна 21,5 проценти во 2023 година. И покрај ова, инвестициите во фосилни горива остануваат многу високи – во истата година тие достигнаа дури 444 милијарди евра преку субвенции.
Истражувачите предупредуваат дека не сите обновливи извори се без ризик. Значителен дел од енергијата доаѓа од биомаса, како што е дрвото, чие согорување создава фини честички кои негативно влијаат на здравјето. Бројот на смртни случаи поврзани со ова загадување се зголемува од 2000 година.
Повик за итна акција
Авторите на извештајот нагласуваат дека се неопходни брзи и решителни мерки за ублажување на здравствените последици од климатските промени. Без систематски инвестиции и долгорочни политики, предупредуваат тие, негативните трендови ќе продолжат.
„Одлуките што ги донесуваме денес одредуваат колку ќе биде безбедна Европа утре“, велат истражувачите.