САД се шест месеци подалеку од одлучувачките парламентарни избори, каде што Американците ќе одлучат за продолжување на вториот мандат на Доналд Трамп, по две години кои веќе длабоко ја променија земјата, пишува АФП. „Влоговите се многу високи“, рече Минди Ромеро, директорка на Центарот за инклузивна демократија на Универзитетот во Јужна Калифорнија. Овие среднорочни избори се „пресвртница“ за двете партии, додаде таа.
За демократите, прашањето не е само за враќање на контролата врз Конгресот. Тие постојано повторуваат дека „Доналд Трамп и републиканските функционери претставуваат егзистенцијална закана за Америка“, објасни политикологот за АФП. Од републиканска страна, 79-годишниот претседател силно смета на задржување на своето парламентарно мнозинство за да го протурка остатокот од својата законодавна агенда.
Во спротивно, тој постојано повторува, демократите би започнале постапка за импичмент речиси веднаш. Демократскиот Конгрес би можел да ги блокира и неговите назначувања, да покрене истраги и сериозно да го попречи спроведувањето на неговите политики.
„Претседателот е доста непопуларен“
Сите 435 места во Претставничкиот дом ќе бидат на распродажба во ноември, а 33 од 100-те места во Сенатот ќе бидат на распродажба. Републиканците моментално имаат тесно мнозинство во двата дома, а демократите се надеваат дека ќе ја преземат контролата врз Претставничкиот дом, па дури и врз Сенатот.
Во Соединетите Американски Држави, среднорочните избори традиционално се неповолни за партијата што ја освои Белата куќа две години претходно. А на шест месеци до крајот, изгледите на републиканците се влошуваат. Сè поголем број анкети на јавното мислење покажуваат рекордно ниво на незадоволство од Доналд Трамп.
„Претседателот е доста непопуларен, а тоа е обично прилично силен показател за тоа како ќе се покаже партијата на претседателот на среднорочните избори“, рече Џулија Азари, професорка по политички науки на Универзитетот Маркет.
„Американците се незадоволни од општата насока и од двете партии“
Многу Американци сметаат дека републиканскиот милијардер не успеал да ја подобри нивната економска состојба, иако бил избран делумно врз основа на тоа ветување. Војната започната против Иран исто така се покажува како многу непопуларна, како и порастот на цените на горивата што ја предизвика.
Демократите го обвинуваат Трамп за авторитаризам откако се врати во Белата куќа, а неговата многу репресивна политика кон мигрантите е критикувана од дел од јавноста, рече Џулија Азари. Сепак, во вториот табор анкетите не покажуваат преголем ентузијазам за опозицијата.
„Американците се незадоволни од општата насока и од двете партии“, нагласи Азари. „Сепак, некој мора да победи“ во ноември, и „можеме да видиме луѓе кои не се задоволни од демократите, но сепак одат во таа насока“, додаде политикологот.
Новата одлука го ограничува прекројувањето на изборните единици
Меѓу другите главни теми на кампањата е битката што Доналд Трамп ја започна околу прекројувањето на изборните единици. Американскиот претседател побара од неколку држави предводени од републиканците да ги прекројат своите изборни области во 2025 година, разредувајќи го гласот на демократите со надеж дека ќе освојат дополнителни места во Конгресот.
Праксата на прераспределба (ang. gerrymandering), форма на изборно инженерство, не е нова во САД, но Доналд Трамп ја врати во мода, особено во Тексас или Северна Каролина. Од своја страна, демократите возвратија со прецртување на мапите во државите што ги управуваат, како што се Калифорнија или Вирџинија.
Границите на изборните единици традиционално се цртаат еднаш на секои десет години, по пописот, како што бара Уставот на САД, но тоа е можно и почесто. Одлуката на Врховниот суд со конзервативно мнозинство оваа недела за ограничување на прераспределбата што им фаворизира на малцинствата ги измеша картите уште повеќе.
„Владее хаос“
Неколку републикански гувернери во јужниот дел на САД, како што се Луизијана или Алабама, веќе ја објавија својата намера да ги прецртаат своите изборни единици за да ги елиминираат демократските места. Влијанието на сите овие промени сè уште не е видливо.
Ова секако придонесува за вознемирувачкиот „изборен хаос“, рече Азари. За Минди Ромеро, неизвесноста што доминира шесте месеци пред изборите може да се спореди со „подвижна шаховска табла, на задниот дел од камион, на нерамен селски пат“.