Рускиот претседател Владимир Путин изрази увереност дека Русија ќе ја добие војната против Украина на воената парада на Црвениот плоштад денес, со која се одбележува победата над нацистичка Германија во Втората светска војна.
Безбедноста во Москва беше засилена додека Путин и голем број странски лидери ја следеа парадата, иако тридневниот прекин на огнот, посредуван од САД, ги намали стравувањата од можни украински обиди да ја попречат церемонијата.
Путин, кој е на власт повеќе од четвртина век, го користи Денот на победата, најважниот секуларен празник во Русија, за да ја демонстрира воената моќ на земјата и да ја зајакне поддршката за војната во Украина, која сега е во петтата година.
Зборувајќи на парадата, Путин ги пофали руските сили што се борат во Украина, велејќи дека „се соочуваат со агресивна сила вооружена и поддржана од целиот НАТО сојуз“. „Победата отсекогаш била и ќе биде наша“, рече Путин додека војниците се постројуваа на Црвениот плоштад.
„Клучот за успех е нашата морална сила, храброст и хероизам, нашето единство и способноста да издржиме сè и да надминеме секаков предизвик“, додаде тој.
Но, овогодинешната парада беше прва по речиси две децении што се одржа без тенкови, ракети и друго тешко оружје, освен традиционалниот прелет на борбени авиони.
Руските претставници ја објаснија ненадејната промена на форматот со „тековната оперативна ситуација“ и предупредија на заканата од можни украински напади. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, рече дека властите презеле „дополнителни безбедносни мерки“.
Русија еднострано прогласи прекин на огнот за петок и сабота, додека украинскиот претседател Володимир Зеленски објави прекин на огнот што требаше да започне во среда. Но, ниту едното примирје не стапи на сила бидејќи двете страни се обвинија меѓусебно за продолжување на нападите.
Американскиот претседател Доналд Трамп вчера објави дека Русија и Украина го прифатиле неговото барање за прекин на огнот од сабота до понеделник и размена на затвореници, велејќи дека прекинот на огнот може да биде „почеток на крајот“ на војната.
Зеленски, кој претходно оваа недела изјави дека руските власти „се плашат дека беспилотни летала може да зујат над Црвениот плоштад“ на 9 мај, издаде декрет по објавата на Трамп со која потсмевливо „дозволува“ Русија да ја одржи парадата и привремено го прогласи Црвениот плоштад за забранета зона за украински напади.
Песков го отфрли декретот како „глупава шега“. „Не ни треба ничија дозвола за да бидеме горди на Денот на победата“, им рече тој на новинарите.
Руската армија напредуваше бавно, но стабилно по должината на фронтот долг илјада километри во последните месеци. Во исто време, Украина е сè поефикасна во извршувањето напади со долг дострел врз руските енергетски објекти, фабрики и воени магацини. Киев разви беспилотни летала способни да погодат цели на повеќе од илјада километри во Русија, што не беше можно пред 2022 година.
Руските власти предупредија дека ако Украина се обиде да ги наруши денешните прослави, Русија ќе започне „масивен ракетен напад врз центарот на Киев“. Руското Министерство за одбрана ги предупреди цивилите и вработените во странските дипломатски мисии „веднаш да го напуштат градот“. Европската Унија соопшти дека нејзините дипломати нема да го напуштат украинскиот главен град и покрај руските закани.
Путин со години ги користи прославите на Денот на победата за да ја зголеми националната гордост и да го нагласи статусот на Русија како глобална сила. Советскиот Сојуз изгуби 27 милиони луѓе во Втората светска војна, која во Русија се нарекува Голема патриотска војна, а оваа огромна жртва остави длабок белег врз националната свест.
Парадите на Црвениот плоштад од 2008 година редовно вклучуваат тешко вооружување, од оклопни возила до интерконтинентални балистички ракети со нуклеарни боеви глави. Оваа година, бројни помали паради низ целата земја беа намалени или целосно откажани од безбедносни причини.
Денес, додека војниците се подготвуваа да поминат низ Црвениот плоштад, властите го ограничија пристапот до мобилен интернет и СМС услуги во Москва, наведувајќи безбедносни причини.
На прославата пристигнаа малезискиот крал султан Ибрахим Искандар, претседателот на Лаос Тонглун Сисулит, казахстанскиот претседател Касим-Жомарт Токаев, узбекистанскиот претседател Шавкат Мирзијоев и белорускиот диктатор Александар Лукашенко.
Словачкиот премиер Роберт Фицо, чија земја е членка на Европската Унија, планира да се сретне со Путин и да положи цвеќе на гробот на непознатиот војник во близина на ѕидините на Кремљ, но не присуствуваше на самата парада на Црвениот плоштад.