По кафезите против дронови, оклопите од трупци и гуми на бомбардерите, руската војска посегна по уште едно необично решение. Камионите сега добиваат специјални црно-бели шари насочени кон збунување на системите за вештачка интелигенција што ги контролираат украинските дронови.
Фотографиите што се појавија на социјалните мрежи во последните денови покажуваат руски воени камиони „Урал“ и „КамАЗ“ покриени со необични црно-бели шари. Некои личат на зебрнии ленти, додека други имаат неправилни форми што личат на лисја или вртложни линии.
Шарите го покриваат речиси целото возило, вклучувајќи ги тркалата и гумите, што јасно покажува дека ова не е класична камуфлажа, туку обид за заштита од нов вид закана – дронови опремени со вештачка интелигенција.
Тактика стара повеќе од еден век
На прв поглед, необичните шари личат на таканаречената „заслепувачка“ камуфлажа што британската морнарица почнала да ја користи за време на Првата светска војна, според TWZ.
Системот е дизајниран од британскиот уметник Норман Вилкинсон во 1917 година за да им отежне на германските подморници да ја проценат положбата, брзината и насоката на сојузничките бродови.
За разлика од класичната камуфлажа што го „крие“ објектот, „заслепувањето“ всушност го прави многу забележлив, но во исто време го отежнува проценувањето на неговите димензии и облик.
Овој метод повторно се користел за време на Втората светска војна, а повремено се појавува и денес.
Наместо човечкото око, сега алгоритмот треба да се измами
Додека целта некогаш беше да се збуни човечкото око што гледа низ перископ, денешната верзија на истата идеја се обидува да ги измами компјутерските системи за препознавање цели.
Украинските беспилотни летала сè повеќе користат вештачка интелигенција за идентификување и следење на цели. Ваквите системи анализираат слики од камери и ги споредуваат со бази на податоци за возила, тенкови и други воени објекти.
Ако алгоритмот препознае цел, може да ја означи за напад или автоматски да ја следи без постојана помош од оператор.
Russian forces continue to paint their transport vehicles with dazzle camouflage in an attempt to fool Ukrainian drones using AI-assisted targeting. pic.twitter.com/ABIu2fj3Ae
— OSINTtechnical (@Osinttechnical) June 1, 2026
Руската пресметка е едноставна: ако камионот изгледа доволно различно од моделите за кои е обучена вештачката интелигенција, системот можеби нема да го препознае како легитимна цел.
Дали трикот ќе успее?
Ова прашање сè уште нема јасен одговор. Проблемот за Русите е што камионите обоени на овој начин се всушност многу позабележителни за човечкото око отколку стандардните камуфлирани возила.
Затоа, таквата заштита би имала смисла само длабоко зад фронтовските линии, каде што возилото е помалку веројатно да биде забележано од украински извидници или оператори на беспилотни летала.
Russians are painting trucks in bold black-and-white WWI-style “dazzle” stripes to confuse Ukrainian AI-targeting drones.
Ukrainian drones use machine vision and thermal/IR imaging — completely different systems that aren’t fooled by geometric paint patterns. pic.twitter.com/sSSBe3Btbk
— Clash Report (@clashreport) May 30, 2026
Постои уште една опасност. Украинските програмери би можеле многу брзо да ги прилагодат алгоритмите така што ќе почнат прецизно да ги препознаваат таквите обрасци како сигурен знак за непријателско возило.
Со други зборови, она што денес е заштита, утре може да стане дополнителен идентификациски маркер.
Трката помеѓу беспилотните летала и контрамерките продолжува
Невообичаените камиони се само најновиот пример за импровизациите што ја карактеризираа војната во Украина.
Во првите месеци од конфликтот, на руските возила им беше даден дополнителен оклоп направен од дрвени трупци. Подоцна, над тенковите се појавија познатите „кафези“, заштитни мрежи, метални шилци и конструкции што војниците ги нарекуваа „тенкови за желки“.
Слична логика стоеше зад практиката на покривање на руските бомбардери со стари автомобилски гуми. Фотографии од вакви авиони се појавија уште во 2023 година.
Американските експерти подоцна потврдија дека гумите веројатно биле користени за да се збунат системите за препознавање цели на украинските ракети и беспилотни летала.
„Ако компјутерот бара авион гледан одозгора, а вие ставите гуми на крилата, многу системи за компјутерска визија повеќе не го препознаваат како авион“, објасни Шујлер Мур, директор за технологија во Централната команда на САД, во 2024 година.
Дроновите ги менуваат правилата на војување
Развојот на вештачката интелигенција отвора сосема нови можности за беспилотни системи.
Во иднина, роеви дронови би можеле независно да пребаруваат големи области, да споделуваат информации едни со други и да напаѓаат разни цели без човечка контрола.
Ваквите системи би можеле да разликуваат активни возила од уништени, да препознаваат системи за воздушна одбрана или дури и да го следат движењето на војниците на терен.
Како резултат на тоа, логистичките возила, кои некогаш беа релативно безбедни десетици или стотици километри зад бојното поле, сега стануваат легитимни цели.